महाराष्ट्रातील थेट निवडलेल्या सरपंचाबाबत खालीलपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
EN
Which of the following statements is incorrect regarding a directly elected Sarpanch in Maharashtra?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) सरपंचायच्या कारकिर्दीच्या अखेरच्या वर्षात अविश्वासाचा ठराव मांडता येणार नाही
महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियमातील थेट निर्वाचित सरपंचाविषयीच्या सुधारित तरतुदींनुसार पर्याय (४) हे चुकीचे (अयोग्य) विधान असल्याने विचारलेल्या प्रश्नाचे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (४) चुकीचे विधान (अचूक उत्तर): कायद्यानुसार थेट निर्वाचित सरपंचाच्या कार्यकाळाच्या शेवटच्या ६ महिन्यांत अविश्वासाचा ठराव मांडता येत नाही (संपूर्ण शेवटच्या वर्षात नव्हे). त्यामुळे हे विधान चुकीचे आहे.
•
पर्याय (१) बरोबर विधान: थेट निवडलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव मांडण्यासाठी एकूण सदस्यांच्या किमान २/३ (दोन-तृतीयांश) सदस्यांचा पाठिंबा/स्वाक्षरी आवश्यक असते.
•
पर्याय (२) बरोबर विधान: थेट निवडलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव मंजूर होण्यासाठी एकूण सदस्यांच्या किमान ३/४ (तीन-चतुर्थांश) विशेष बहुमताची आवश्यकता असते (तसेच ग्रामसभेचे साधे बहुमत आवश्यक).
•
पर्याय (३) बरोबर विधान: थेट निवडलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वासाचा ठराव फेटाळला गेल्यास पुढील २ वर्षांपर्यंत पुन्हा असा अविश्वास ठराव मांडता येत नाही.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: थेट निवडून आलेल्या सरपंचाविरुद्ध अविश्वास ठराव नियम:
•
पहिल्या २ वर्षांत अविश्वास आणता येत नाही.
•
शेवटच्या ६ महिन्यांत अविश्वास आणता येत नाही.
•
ठराव मांडण्यासाठी २/३ सदस्यांची नोटीस आवश्यक.
•
ठराव मंजूर होण्यासाठी ३/४ बहुमत + ग्रामसभेची मान्यता आवश्यक.
•
फेटाळल्यास पुढील २ वर्षे पुन्हा ठराव आणता येत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) A motion of no-confidence cannot be moved in the final year of the Sarpanch's tenure
Under the Maharashtra Village Panchayats (Amendment) provisions governing directly elected Sarpanchas, Option (4) is the incorrect statement and therefore the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (4) is incorrect (Correct Answer): The statutory restriction states that no motion of no-confidence can be moved within the last six months of the Sarpanch's five-year tenure, not the entire final year.
•
Option (1) is correct: A motion of no-confidence cannot be moved against a directly elected Sarpanch without a requisition supported and signed by not less than two-thirds of the total members.
•
Option (2) is correct: To pass a motion of no-confidence against a directly elected Sarpanch, a special majority of not less than three-fourths of the total members is required, followed by approval from the Gram Sabha.
•
Option (3) is correct: If a motion of no-confidence is rejected, no subsequent motion can be brought for a period of two years.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: No-Confidence Motion vs Directly Elected Sarpanch:
•
Immunity period: First 2 years and last 6 months of tenure.
•
Support to move: At least 2/3rd members.
•
Majority to pass: At least 3/4th members + Gram Sabha approval.
•
Bar on rejection: Cannot be moved again for 2 years.