🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2019 MEDIUM

खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही?

EN Which of the following statements is NOT correct? (1) The Sub-Divisional Officer is vested with executive, revenue and judicial powers. (2) The Sub-Divisional Officer acts as a link between the District Collector and the Tehsildar in revenue administration. (3) The Sub-Divisional Officer acts as a link between the District Magistrate and Station Police Officer in law and order administration. (4) None of the above.
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
उपविभागीय अधिकारी याच्याकडे कार्यकारी, महसुली आणि न्यायीक अधिकार निहीत केली आहेत.
The Sub-Divisional Officer is vested with executive, revenue and judicial powers.
B
उपविभागीय अधिकारी हा महसुली कामकाजात जिल्हाधिकारी आणि तहसिलदार यांच्यातील दुवा असतो.
The Sub-Divisional Officer acts as a link between the District Collector and the Tehsildar in revenue administration.
C
उपविभागीय अधिकारी हा कायदा व सुव्यवस्था कामकाजात जिल्हादंडाधिकारी आणि स्टेशन पोलीस अधिकारी यांच्यातील दुवा असतो.
The Sub-Divisional Officer acts as a link between the District Magistrate and Station Police Officer in law and order administration.
D
वरीलपैकी एकही नाही.
None of the above.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) [वरीलपैकी एकही नाही.]

विस्तृत स्पष्टीकरण:

उपविभागीय अधिकारी (SDO / उपविभागीय दंडाधिकारी - SDM) या पदाविषयीच्या सर्व विधानांचे विश्लेषण:

• विधान (१) बरोबर आहे: SDO कडे कार्यकारी (प्रशासकीय समन्वय), महसुली (जमीन महसूल कायद्यांतर्गत पर्यवेक्षण) आणि अर्ध-न्यायिक/न्यायिक (CrPC अन्वये दंडाधिकरणीय आणि MLRC अन्वये महसूल अपीलांची सुनावणी) असे तिन्ही अधिकार निहित असतात.
• विधान (२) बरोबर आहे: महसूल प्रशासनाच्या उतरंडीत SDO हा जिल्हा पातळीवरील जिल्हाधिकारी आणि तालुका पातळीवरील तहसीलदार यांच्यातील थेट दुवा म्हणून कार्य करतो.
• विधान (३) बरोबर आहे: कायदा व सुव्यवस्थेच्या क्षेत्रात SDM म्हणून तो जिल्हादंडाधिकारी (DM) आणि उपविभागातील पोलीस ठाण्यांचे प्रभारी अधिकारी (Station House Officers) यांच्यामध्ये प्रशासकीय व दंडाधिकरणीय समन्वय साधतो.
• वरील तिन्ही विधाने अचूक असल्याने "कोणते विधान बरोबर नाही?" या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'वरीलपैकी एकही नाही' (पर्याय ४) हे आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: SDO/SDM हा उपविभागातील महसूल, कायदा-सुव्यवस्था आणि अर्ध-न्यायिक अपीलांचा प्रमुख असतो, जो जिल्हाधिकारी आणि तहसीलदार यांच्यातील महत्त्वाचा प्रशासकीय दुवा आहे.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) [None of the above.]

Detailed Explanation:

Analysis of statements regarding the Sub-Divisional Officer (SDO / SDM):

• Statement (1) is correct: The SDO/SDM exercises combined executive, revenue, and quasi-judicial magisterial powers under the Land Revenue Code and the Code of Criminal Procedure (CrPC).
• Statement (2) is correct: In revenue hierarchy, the SDO bridges the District Collector and the Tehsildar, supervising talukas within the sub-division.
• Statement (3) is correct: In law and order administration, as Sub-Divisional Magistrate (SDM), the officer serves as the intermediate magisterial link between the District Magistrate (DM) and the police stations (Station House Officers).
• Since statements (1), (2), and (3) are all entirely true and accurate, the correct answer to "which statement is not correct" is None of the above (Option 4).
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: The SDO functions as a miniature collector in the sub-division, linking the Collector/DM with Tehsildars and local police stations.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) उपविभागीय अधिकारी याच्याकडे कार्यकारी, महसुली आणि न्यायीक अधिकार निहीत केली आहेत. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) उपविभागीय अधिकारी हा महसुली कामकाजात जिल्हाधिकारी आणि तहसिलदार यांच्यातील दुवा असतो. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) उपविभागीय अधिकारी हा कायदा व सुव्यवस्था कामकाजात जिल्हादंडाधिकारी आणि स्टेशन पोलीस अधिकारी यांच्यातील दुवा असतो. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरीलपैकी एकही नाही. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) [वरीलपैकी एकही नाही.]**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'जिल्हा परिषद रचना, स्थायी समिती व जिल्हा प्रशासन' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →