🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Dept PSI Mains 2011 MEDIUM

मोका कायद्याखाली खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?

EN Which of the following statements is true under the MCOCA Act? 1: Any police officer can immediately start investigation under MCOCA. 2: If a public servant renders assistance to organised crime, the punishment is imprisonment up to 3 years and fine. 3: There is no sentence of life imprisonment under MCOCA. 4: Kidnapping for ransom does not constitute an offence under MCOCA.

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

मोका कायद्याखाली कोणीही पोलीस अधिकारी ताबडतोब तपास कामास सुरुवात करु शकतात.

Any police officer can immediately start investigation under MCOCA.

लोकसेवकाने संघटित गुन्हेगारीस मदत केल्यास शिक्षा 3 वर्षेपर्यंत कारावास आणि दंड.

If a public servant renders assistance to organised crime, the punishment is imprisonment up to 3 years and fine.

मोका कायद्याखाली आजन्म कारावासाची शिक्षा नाही.

There is no sentence of life imprisonment under MCOCA.

खंडणीसाठी पळवून नेल्यास मोका कायद्याखाली गुन्हा होत नाही.

Kidnapping for ransom does not constitute an offence under MCOCA.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (२) लोकसेवकाने संघटित गुन्हेगारीस मदत केल्यास शिक्षा ३ वर्षेपर्यंत कारावास आणि दंड.

सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:

महाराष्ट्र संघटित गुन्हेगारी नियंत्रण अधिनियम, १९९९ (MCOCA) मधील तरतुदींचे परीक्षण:

१. पर्याय (२) चे विश्लेषण (सत्य विधान):

• कलम २४ नुसार, जर कोणत्याही लोकसेवकाने संघटित गुन्हेगारीच्या गुन्ह्यास साहाय्य केले किंवा आपले कर्तव्य बजावण्यात कसूर केली, तर त्याला ३ वर्षांपर्यंत कारावास आणि दंड अशी शिक्षा होते. हे विधान पूर्णपणे सत्य आहे.

२. इतर पर्यायांचे परीक्षण (असत्य विधाने):

• पर्याय १ असत्य: कलम २३(१)(b) नुसार कोणताही पोलीस अधिकारी तपास करू शकत नाही; केवळ पोलीस उपअधीक्षक (DySP) किंवा ACP दर्जाचा अधिकारीच तपास करू शकतो (आणि ADGP ची पूर्वमान्यता आवश्यक असते).

• पर्याय ३ असत्य: कलम ३(१) अन्वये मकोका मध्ये जन्मठेपेची शिक्षा स्पष्टपणे विहित केलेली आहे.

• पर्याय ४ असत्य: खंडणीसाठी अपहरण करणे हे मकोका अंतर्गत संघटित गुन्हेगारीचे प्रमुख कृत्य मानले जाते.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: मकोका कायदा १९९९, कलम २४: कर्तव्य पार पाडण्यास कसूर करणाऱ्या किंवा टोळ्यांना मदत करणाऱ्या लोकसेवकास ३ वर्षांपर्यंत कारावास आणि दंड अशी शिक्षा होते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) If a public servant renders assistance to organised crime, the punishment is imprisonment up to 3 years and fine.

Detailed Legal Analysis:

Under the provisions of the Maharashtra Control of Organised Crime Act, 1999 (MCOCA):

1. Option (2) is True:

• Section 24 specifically mandates that any public servant who aids, abets, or assists in the commission of organised crime or abstains from lawful duty is punishable with imprisonment up to 3 years and fine.

2. Analysis of Other Statements (False):

• Statement 1 is false: Only an officer not below the rank of DySP/ACP can investigate, that too with prior approval under Section 23.

• Statement 3 is false: Section 3 explicitly prescribes imprisonment for life.

• Statement 4 is false: Kidnapping for ransom by a syndicate is a classic organized crime activity.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Under Section 24 of MCOCA, 1999, public servants aiding organised crime syndicates face imprisonment of up to 3 years and fine.

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) मोका कायद्याखाली कोणीही पोलीस अधिकारी ताबडतोब तपास कामास सुरुवात करु शकतात. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

✓ पर्याय (2) लोकसेवकाने संघटित गुन्हेगारीस मदत केल्यास शिक्षा 3 वर्षेपर्यंत कारावास आणि दंड. (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (२) लोकसेवकाने संघटित गुन्हेगारीस मदत केल्यास शिक्षा ३ वर्षेपर्यंत कारावास आणि दंड.**[/gold]

⚠️ पर्याय (3) मोका कायद्याखाली आजन्म कारावासाची शिक्षा नाही. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✗ पर्याय (4) खंडणीसाठी पळवून नेल्यास मोका कायद्याखाली गुन्हा होत नाही. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'लोकसेवकाने संघटित गुन्हेगारीस मदत केल्यास शिक्षा 3 वर्षेपर्यंत कारावास आणि दंड.' हे असून ते 'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'विशेष, स्थानिक व इतर पोलीस कायदे (Minor Acts)' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

मोका कायद्याखाली खालीलपैकी कोणते विधान सत्य आहे?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन