खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने योग्य आहे/आहेत ? a. सन 2022-23 मध्ये भारतातील एकूण निर्यातीमध्ये महाराष्ट्राचा क्रमांक दुसरा होता. b. 'निर्यात सज्जता निर्देशांक 2022' नुसार महाराष्ट्राचा दुसरा क्रमांक लागतो. c. महाराष्ट्र राज्यात एकूण 37 विशेष आर्थिक क्षेत्रांची स्थापना करण्यात आली आहे. d. महाराष्ट्र राज्यात एकूण 8 कृषि निर्यात क्षेत्र आहेत.
EN
Which of the following statements is/are correct regarding Maharashtra's exports and infrastructure?
(a) In 2022-23, Maharashtra ranked second in India's total exports.
(b) According to the 'Export Preparedness Index 2022', Maharashtra ranks second.
(c) A total of 37 Special Economic Zones (SEZs) have been established/are operational in Maharashtra.
(d) There are a total of 8 Agri Export Zones (AEZs) in Maharashtra.
Alternative Answers:
(1) Only statements (a) and (b) are true
(2) Only statements (b) and (c) are true
(3) Only statements (a), (b) and (c) are true
(4) Statements (a), (b), (c) and (d) are all true
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (a, b, c आणि d सर्व विधाने सत्य आहेत)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
विधान (a) बरोबर आहे: वर्ष २०२२-२३ मध्ये भारताच्या एकूण व्यापारी निर्यातीत गुजरात पहिल्या क्रमांकावर (३३%) आणि महाराष्ट्र दुसऱ्या क्रमांकावर (सुमारे १६%) राहिला.
२.
विधान (b) बरोबर आहे: नीती आयोगाच्या (NITI Aayog) 'निर्यात सज्जता निर्देशांक २०२२' (Export Preparedness Index 2022) नुसार किनारपट्टीच्या राज्यांमध्ये तामिळनाडू पहिल्या क्रमांकावर तर महाराष्ट्र दुसऱ्या क्रमांकावर राहिला.
३.
विधान (c) बरोबर आहे: महाराष्ट्रात एकूण ३७ कार्यान्वित (Operational) विशेष आर्थिक क्षेत्रे (SEZs) स्थापन झालेली आहेत (ज्यामध्ये प्रामुख्याने आयटी/आयटीईएस, बहु-उत्पादन आणि फार्मा सेझचा समावेश आहे).
४.
विधान (d) बरोबर आहे: कृषी मालाच्या निर्यातीला प्रोत्साहन देण्यासाठी महाराष्ट्रात ८ कृषी निर्यात क्षेत्रे (Agri Export Zones - AEZs) अधिसूचित करण्यात आली आहेत (उदा. द्राक्षे, आंबा, डाळिंब, कांदा, केळी, संत्री, फुले इ.).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
नीती आयोग निर्यात सज्जता निर्देशांक: धोरण, व्यावसायिक परिसंस्था, निर्यात परिसंस्था आणि निर्यात कामगिरी या ४ स्तंभांवर आधारित असतो.
•
महाराष्ट्रातील ८ कृषी निर्यात क्षेत्रांचे संवर्धन महाराष्ट्र राज्य कृषी पणन मंडळ (MSAMB) मार्फत केले जाते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Statements (a), (b), (c) and (d) are all true)
Detailed Explanation:
1.
Statement (a) is correct: In FY 2022-23, Maharashtra ranked second in India's total merchandise exports (accounting for ~16% of national exports), following Gujarat.
2.
Statement (b) is correct: In NITI Aayog's Export Preparedness Index (EPI) 2022, Maharashtra secured the second rank among coastal states (Tamil Nadu ranked 1st).
3.
Statement (c) is correct: As per the Ministry of Commerce and Industry and State Economic Survey, Maharashtra has 37 operational Special Economic Zones (SEZs).
4.
Statement (d) is correct: Maharashtra has 8 notified Agri Export Zones (AEZs) covering grapes, mangoes, pomegranates, onions, bananas, oranges, floriculture, etc.
5.
Therefore, all four statements are completely factual and correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Export Preparedness Index (EPI): Published by NITI Aayog evaluated on Policy, Business Ecosystem, Export Ecosystem, and Export Performance.
•
MSAMB acts as the nodal agency for managing Agri Export Zones in Maharashtra.