खालीलपैकी कोणते/ती विधान/ने चूकीचे आहे/त? अ) लोकसभेत अविश्वास ठराव कोणत्या कारणांवर आधारित आहे, हे स्पष्ट करावे लागते. ब) लोकसभेत अविश्वास ठराव दाखल करुन घेण्यासंबंधीची पद्धती ही लोकसभेच्या नियम 198 मध्ये सांगितली आहे. क) अविश्वास ठराव एकदा दाखल झाल्यावर तो दाखल करण्यास मंजूरी मिळाल्यापासून दहा दिवसांच्या आत चर्चेस घेतला गेला पाहिजे. ड) इटली मध्ये सरकारला संसदेच्या दोन्हीही सभागृहांच्या पाठिंब्याची गरज असते. पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following statement(s) is/are incorrect?
a) In the Lok Sabha, the reasons on which a No-Confidence Motion is based must be stated.
b) The procedure for admitting a No-Confidence Motion in the Lok Sabha is prescribed under Rule 198 of the Lok Sabha.
c) Once admitted, a No-Confidence Motion must be taken up for discussion within ten days from the date of grant of leave.
d) In Italy, the government requires the support of both Houses of Parliament.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (1) फक्त अ
अविश्वास ठराव व संसदीय प्रणालीचे विश्लेषण:
•
विधान (अ) चुकीचे आहे: लोकसभेत अविश्वास ठराव मांडताना त्याची विशिष्ट कारणे स्पष्ट करण्याची आवश्यकता नसते. अविश्वास ठराव संपूर्ण मंत्रिमंडळावर सभागृहाचा विश्वास राहिलेला नाही हे दाखवण्यासाठी मांडला जातो (याउलट निंदा प्रस्तावात कारणे देणे बंधनकारक असते).
•
विधान (ब) बरोबर आहे: लोकसभेत अविश्वास ठराव मांडण्याची आणि दाखल करून घेण्याची कार्यपद्धती लोकसभा नियम 198 मध्ये सविस्तर नमूद केली आहे.
•
विधान (क) बरोबर आहे: अध्यक्षांनी अविश्वास ठरावाला मंजुरी दिल्यास, मंजुरी मिळाल्यापासून 10 दिवसांच्या आत त्यावर सभागृहात चर्चा घेतली पाहिजे.
•
विधान (ड) बरोबर आहे: इटलीच्या संसदीय लोकशाहीत (Bicameral system) सरकारला संसदेच्या दोन्ही सभागृहांचा (Chamber of Deputies आणि Senate) विश्वास संपादन करणे आवश्यक असते.
•
म्हणून चुकीचे विधान केवळ 'अ' आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
निंदा प्रस्ताव (Censure Motion): कारणे नमूद करणे अनिवार्य असते; मंजूर झाल्यास सरकारला राजीनामा देणे बंधनकारक नसते.
•
अविश्वास ठराव (No-Confidence Motion): कारणे नमूद करण्याची गरज नसते; मंजूर झाल्यास संपूर्ण मंत्रिमंडळाला राजीनामा द्यावाच लागतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only a
Analysis of No-Confidence Motion:
•
Statement (a) is incorrect: In the Lok Sabha, the reasons for moving a No-Confidence Motion need not be stated. It is moved against the entire Council of Ministers to test the collective confidence of the House (unlike a Censure Motion, which must specify grounds).
•
Statement (b) is correct: The procedure for admitting a No-Confidence Motion is explicitly laid down under Rule 198 of the Lok Sabha Rules.
•
Statement (c) is correct: Once leave of the House is granted, the Speaker must appoint a day for discussion within 10 days from the date on which leave is granted.
•
Statement (d) is correct: In Italy's parliamentary system (perfect bicameralism), the government requires the concurrent vote of confidence from both houses (Chamber of Deputies and Senate).
•
Therefore, the only incorrect statement is 'a'.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Censure Motion: Specific reasons must be stated; government does not need to resign if passed.
•
No-Confidence Motion: No reasons required; passing it leads to the immediate collapse and resignation of the ministry.