संसदेच्या सार्वजनिक उपक्रम समितीबाबत खालीलपैकी चुकीचे विधान/ने कोणती आहेत ? (a) पंडित नेहरू यांनी या समितीच्या निर्मितीची शिफारस 1963 मध्ये केली. (b) लोकसभेमधून निवडून आलेल्या सदस्यामधूनच या समितीचा अध्यक्ष निवडला जातो. (c) 1974 पासून लोकसभेमधून 15 तर राज्यसभेमधून 7 सदस्य या समितीवर निवडले जातात. (d) या समितीच्या सदस्यांचा कार्यकाल दोन वर्षाचा असतो. पर्यायी उत्तरे :
EN
Which of the following statement(s) is/are INCORRECT regarding Parliament's Committee on Public Undertakings?
(a) Pandit Nehru recommended the creation of this committee in 1963.
(b) The Chairman of this committee is appointed only from among the members elected from Lok Sabha.
(c) Since 1974, 15 members from Lok Sabha and 7 from Rajya Sabha are elected to this committee.
(d) The tenure of the members of this committee is two years.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (२) (a) आणि (d)
सविस्तर विश्लेषण:
सार्वजनिक उपक्रम समितीबाबत (Committee on Public Undertakings - COPU) खालील विधाने तपासू:
•
विधान (a) चुकीचे आहे: या समितीच्या निर्मितीची शिफारस पंडित नेहरू यांनी नव्हे, तर कृष्ण मेनन समितीने (Krishna Menon Committee) केली होती आणि त्यानुसार १९६४ मध्ये ही समिती स्थापन झाली.
•
विधान (b) बरोबर आहे: या समितीचा अध्यक्ष लोकसभा अध्यक्षांमार्फत केवळ लोकसभेतून निवडून आलेल्या सदस्यांमधूनच नियुक्त केला जातो (राज्यसभेचा सदस्य अध्यक्ष होऊ शकत नाही).
•
विधान (c) बरोबर आहे: १९६४ मध्ये सुरुवातीला १५ सदस्य (१० लोकसभा + ५ राज्यसभा) होते; १९७४ मध्ये ही संख्या वाढवून २२ (१५ लोकसभा + ७ राज्यसभा) करण्यात आली.
•
विधान (d) चुकीचे आहे: संसदेच्या सर्व स्थायी वित्तीय समित्यांप्रमाणेच या समितीच्या सदस्यांचा कार्यकाळ दोन वर्षांचा नसून केवळ एक वर्षाचा (1 Year) असतो.
प्रश्नात 'चुकीचे विधान/ने' विचारले असल्याने (a) आणि (d) ही विधाने अयोग्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
सार्वजनिक उपक्रम समिती (COPU):
•
शिफारस: कृष्ण मेनन समिती.
•
सदस्य: २२ (१५ लोकसभा + ७ राज्यसभा).
•
कार्यकाळ: १ वर्ष (२ वर्षे नाही!).
•
अध्यक्ष: नेहमी लोकसभेचाच सदस्य असतो.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) (a) and (d)
Detailed Analysis:
Examining the statements regarding the Committee on Public Undertakings (COPU):
•
Statement (a) is incorrect: The committee was created in 1964 on the recommendation of the Krishna Menon Committee, not Pandit Nehru.
•
Statement (b) is correct: The Chairman of this committee is appointed by the Speaker strictly from amongst the members elected from the Lok Sabha.
•
Statement (c) is correct: Originally composed of 15 members (10 LS + 5 RS), its strength was raised in 1974 to 22 members (15 from Lok Sabha and 7 from Rajya Sabha).
•
Statement (d) is incorrect: The term of office of the members is one year, not two years.
Since the question asks for INCORRECT statements, statements (a) and (d) are incorrect.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Committee on Public Undertakings (COPU) setup: 1964 on Krishna Menon Committee report.
•
Membership: 22 (15 LS + 7 RS).
•
Tenure of members: 1 Year (annual election by proportional representation).
•
Chairman: Appointed by Speaker exclusively from Lok Sabha members.