🎯

लक्ष्य परीक्षा

संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा

⏱️

अपेक्षित वेळ

३० ते ४५ सेकंद

⚖️

गुणदान पद्धत

+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह

📊

काठिण्य पातळी

मध्यम (७४% अचूकता)

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

घटकराज्यांच्या राज्यपालांच्या अधिकारांविषयी खालीलपैकी कोणते विधान 'अयोग्य' (चुकीचे) आहे?

EN Which of the following statements regarding the Governor of a State is INCORRECT?

💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:

राज्यपाल आपल्या पदाचा कार्यभार स्वीकारल्याच्या दिनांकापासून सामान्यतः ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी पद धारण करतात.

The Governor holds office for a term of 5 years from the date on which he enters upon his office.

त्यांना राज्य विधिमंडळाचे अधिवेशन बोलावण्याचा, तहकूब करण्याचा आणि विधानसभा विसर्जित करण्याचा अधिकार आहे.

He has the power to summon, prorogue the state legislature, and dissolve the legislative assembly.

राज्यपाल राज्य विधिमंडळाने मंजूर केलेले धनविधेयक (Money Bill) पुनर्विचारासाठी परत पाठवू शकत नाहीत.

The Governor cannot return a Money Bill for the reconsideration of the state legislature.

एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली जाऊ शकत नाही.

One person cannot be appointed as Governor for two or more States.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (४) - एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली जाऊ शकत नाही (हे विधान चुकीचे आहे).

विश्लेषण:

• विधान (४) अयोग्य आहे: ७ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९५६ द्वारे कलम १५३ मध्ये अशी स्पष्ट तरतूद जोडण्यात आली आहे की, "एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांसाठी राज्यपाल म्हणून नियुक्ती करण्यास कोणतीही बाधा असणार नाही."

• विधान (१), (२) आणि (३) ही सर्व योग्य विधाने आहेत.

• राज्यपाल धनविधेयकाला संमती देऊ शकतात किंवा संमती रोखून ठेवू शकतात अथवा राष्ट्रपतींसाठी राखून ठेवू शकतात, परंतु धनविधेयक पुनर्विचारासाठी परत पाठवू शकत नाहीत (कारण ते त्यांच्याच पूर्वसंमतीने मांडलेले असते).

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

जेव्हा एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती होते, तेव्हा त्यांचे वेतन व भत्ते राष्ट्रपतींच्या आदेशाद्वारे संबंधित राज्यांमध्ये विभागून दिले जातात (कलम १५८(३A)).

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) - One person cannot be appointed as Governor for two or more States (This statement is INCORRECT).

Analysis:

• Statement (4) is incorrect: The 7th Constitutional Amendment Act, 1956 inserted a proviso to Article 153 explicitly enabling the appointment of the same person as Governor for two or more States.

• Statements (1), (2), and (3) are constitutionally accurate.

• A Governor cannot return a Money Bill for reconsideration because it is introduced in the assembly with his prior recommendation.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

When the same person is appointed Governor of two or more States, the salary and allowances payable are shared among the states in proportion determined by the President (Article 158(3A)).

format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)

✗ पर्याय (1) राज्यपाल आपल्या पदाचा कार्यभार स्वीकारल्याच्या दिनांकापासून सामान्यतः ५ वर्षांच्या कालावधीसाठी पद धारण करतात. (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).

⚠️ पर्याय (2) त्यांना राज्य विधिमंडळाचे अधिवेशन बोलावण्याचा, तहकूब करण्याचा आणि विधानसभा विसर्जित करण्याचा अधिकार आहे. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

⚠️ पर्याय (3) राज्यपाल राज्य विधिमंडळाने मंजूर केलेले धनविधेयक (Money Bill) पुनर्विचारासाठी परत पाठवू शकत नाहीत. (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.

✓ पर्याय (4) एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली जाऊ शकत नाही. (अचूक उत्तर): योग्य उत्तर: पर्याय (४) - एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली जाऊ शकत नाही (हे विधान चुकीचे आहे).

💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.

assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)

quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)

quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट

भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१

quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण

menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र.	परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1	परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2	तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3	मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4	वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5	उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.

📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

या प्रश्नाचे अचूक उत्तर 'एकाच व्यक्तीची दोन किंवा अधिक राज्यांचे राज्यपाल म्हणून नियुक्ती केली जाऊ शकत नाही.' हे असून ते 'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या अभ्यास घटकाशी संबंधित आहे.
MPSC पूर्व व मुख्य परीक्षांमध्ये थेट संकल्पनात्मक प्रश्न विचारून विद्यार्थ्यांच्या मूलभूत आकलनाची चाचणी घेतली जाते.
परीक्षेत नकारात्मक गुणपद्धत (-०.२५) असल्यामुळे खात्री असल्यासच उत्तर निश्चित करावे.
संबंधित घटकाचे मूळ स्रोत, पाठ्यपुस्तके आणि आयोगाच्या अधिकृत संदर्भ ग्रंथांचा आधार घेऊन नियमित सराव करावा.
MPSC Abhyas Academy ॲपवर या घटकावरील ५०+ मोफत सराव प्रश्न व ऑल-महाराष्ट्र रँक उपलब्ध आहेत.

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)

हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more

हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.

'मुख्यमंत्री व राज्य मंत्रिमंडळ' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more

या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.

MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more

MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.

quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →

घटकराज्यांच्या राज्यपालांच्या अधिकारांविषयी खालीलपैकी कोणते विधान 'अयोग्य' (चुकीचे) आहे?

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

घटक सराव चाचणी

🏆 चाचणी निकाल व ऑल-महाराष्ट्र रँक

WhatsApp झटपट लॉगिन