🎯
लक्ष्य परीक्षा
संयुक्त गट-ब, क व राज्यसेवा
⏱️
अपेक्षित वेळ
३० ते ४५ सेकंद
⚖️
गुणदान पद्धत
+१ गुण | -०.२५ निगेटिव्ह
📊
काठिण्य पातळी
मध्यम (७४% अचूकता)
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2023 MEDIUM

'श्वेत-धवल क्रांती' (White Revolution) बाबत खालीलपैकी कोणते विधान अयोग्य आहे ?

EN Which of the following statements regarding the 'White Revolution' is INCORRECT?
💡 स्वतः सोडवून पहा: खालील पर्यायांपैकी अचूक उत्तर निवडा:
A
भारतातील दुधाच्या घन पदार्थांची आयात संपली आणि भारताने अनेक परदेशी देशांना दुध पावडर निर्यात करण्यास सुरुवात केली
Dr. Verghese Kurien is known as the Father of White Revolution in India.
B
दुग्ध उद्योग आणि पायाभूत सुविधा आधुनिक आणि विस्तारीत झाल्या
Operation Flood was launched in 1970.
C
दुग्धजन्य गरजा स्थानिक पातळीवरच पूर्ण केल्या जातात
The headquarters of the National Dairy Development Board (NDDB) is located in Anand, Gujarat.
D
वरीलपैकी कोणतेही नाही
None of the above
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरीलपैकी कोणतेही नाही

'श्वेत क्रांती' (White Revolution / धवल क्रांती) बाबत दिलेल्या पर्यायांपैकी एकही विधान अयोग्य नाही (सर्व विधाने योग्य आहेत).

सविस्तर विश्लेषण:

• पर्याय (१) बरोबर: डॉ. वर्गीस कुरियन (Dr. Verghese Kurien) यांना 'भारतातील श्वेत क्रांतीचे जनक' (Father of the White Revolution) आणि 'मिल्कमन ऑफ इंडिया' (Milkman of India) म्हटले जाते.
• पर्याय (२) बरोबर: भारतात दूध उत्पादनात स्वावलंबन मिळवण्यासाठी १९७० मध्ये 'ऑपरेशन फ्लड' (Operation Flood) सुरू करण्यात आले. या मोहिमेमुळे भारत जगातील सर्वात मोठा दूध उत्पादक देश बनला.
• पर्याय (३) बरोबर: राष्ट्रीय डेअरी विकास बोर्डाची (National Dairy Development Board - NDDB) स्थापना १९६५ मध्ये झाली आणि त्याचे मुख्यालय आणंद (Anand, गुजरात) येथे आहे.
• सर्व विधाने सत्य असल्यामुळे कोणतेही विधान अयोग्य नाही.
• म्हणून पर्याय (४) वरीलपैकी कोणतेही नाही हे अचूक उत्तर आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: श्वेत क्रांती (White Revolution):

• जनक: डॉ. वर्गीस कुरियन (जन्मदिन २६ नोव्हेंबर - 'राष्ट्रीय दुग्ध दिन' म्हणून साजरा होतो).
• ऑपरेशन फ्लड: १९७० (NDDB द्वारे सुरू).
• सहकार मॉडेल: अमूल (AMUL - आणंद, गुजरात).
• NDDB मुख्यालय: आणंद, गुजरात.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) None of the above

None of the given statements regarding the White Revolution is incorrect (Option 4: None of the above).

Detailed Analysis:

• Statement (1) is correct: Dr. Verghese Kurien is acclaimed as the Father of the White Revolution in India and the 'Milkman of India' for empowering farmers through the cooperative dairy movement.
• Statement (2) is correct: Operation Flood was launched in 1970 by the National Dairy Development Board (NDDB), establishing the world's largest agricultural dairy development programme.
• Statement (3) is correct: The National Dairy Development Board (NDDB) was founded in 1965 and is headquartered at Anand, Gujarat.
• Since statements 1, 2, and 3 are factually accurate, Option (4) None of the above is correct.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Key facts of White Revolution:

• Father of White Revolution: Dr. Verghese Kurien (26 November is celebrated as National Milk Day).
• Operation Flood launched: 1970.
• NDDB Headquarters: Anand, Gujarat.
format_list_bulleted पर्यायनिहाय सविस्तर विश्लेषण (Option Elimination Analysis)
✗ पर्याय (1) भारतातील दुधाच्या घन पदार्थांची आयात संपली आणि भारताने अनेक परदेशी देशांना दुध पावडर निर्यात करण्यास सुरुवात केली (अयोग्य): हा पर्याय संबंधित नियमांनुसार किंवा ऐतिहासिक/वैज्ञानिक तथ्यांनुसार लागू होत नाही (अयोग्य पर्याय).
⚠️ पर्याय (2) दुग्ध उद्योग आणि पायाभूत सुविधा आधुनिक आणि विस्तारीत झाल्या (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
⚠️ पर्याय (3) दुग्धजन्य गरजा स्थानिक पातळीवरच पूर्ण केल्या जातात (फसवणारा पर्याय - Distractor): हा पर्याय सामान्यतः परीक्षेत विद्यार्थ्यांना संभ्रमात टाकण्यासाठी दिला जातो. संबंधित संकल्पनेशी अंशतः साधर्म्य वाटले तरी या प्रश्नाच्या संदर्भात हा पर्याय अयोग्य ठरतो.
✓ पर्याय (4) वरीलपैकी कोणतेही नाही (अचूक उत्तर): [gold]**अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरीलपैकी कोणतेही नाही**[/gold]
💡 विद्यार्थी कुठे चुकतात? (Common Student Mistake):
प्रश्नातील नकारात्मक शब्द (उदा. 'नाही', 'अयोग्य', 'केवळ', 'सर्व बरोबर') घाईगडबडीत नीट न वाचल्यामुळे अनेक विद्यार्थी चुकीचा पर्याय निवडतात. प्रश्न काळजीपूर्वक वाचूनच अंतिम उत्तर निश्चित करावे.
assignment 🎯 या अभ्यास घटकावरील विशेष टेस्ट सिरीज (Topic-Specific Test Series)

'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावरील आपली तयारी तपासण्यासाठी खालील मोफत टेस्ट सोडवून पहा. टेस्ट पूर्ण झाल्यावर लगेच आपले गुण व ऑल-महाराष्ट्र रँक तपासा.

📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-क मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC संयुक्त गट-ब मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (पेपर २: सामान्य अध्ययन व बुद्धिमत्ता)
quiz 100 प्रश्न timer 60 मिनिटे military_tech 100 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
MPSC राज्यसेवा मुख्य परीक्षा सराव टेस्ट २ (GS-2: भारतीय संविधान व राजकारण)
quiz 100 प्रश्न timer 120 मिनिटे military_tech 150 गुण
📚 विषय चाचणी मोफत टेस्ट
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विशेष चाचणी ०१
quiz 50 प्रश्न timer 45 मिनिटे military_tech 50 गुण
menu_book घटक संकल्पना व स्मरण मुद्दे: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच

MPSC संयुक्त गट-ब (PSI, STI, ASO), संयुक्त गट-क आणि राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षेमध्ये 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर सातत्याने संकल्पनाधारित व तथ्यात्मक प्रश्न विचारले जातात. या घटकाचा सखोल अभ्यास केल्यास परीक्षेत हक्काचे गुण मिळवणे शक्य होते.

क्र. परीक्षेसाठी महत्त्वाचे स्मरण मुद्दे व संकल्पना (High-Yield Facts)
1 परीक्षेतील अभ्यासक्रम: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयांतर्गत 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' हा अत्यंत महत्त्वपूर्ण पायाभूत अभ्यास घटक आहे.
2 तथ्य व संकल्पनांची सांगड: या घटकातील व्याख्या, मूलभूत तत्त्वे, कलमे, कायदे किंवा नियमांची अचूक माहिती असणे अनिवार्य आहे.
3 मागील वर्षांचे विश्लेषण (PYQ Trend): मागील वर्षांमधील MPSC प्रश्नपत्रिकांचे विश्लेषण केल्यास या घटकावर थेट आणि विधानात्मक प्रश्न नियमित विचारलेले आढळतात.
4 वेळ व्यवस्थापन: अशा स्वरूपाचे वस्तुनिष्ठ बहुपर्यायी प्रश्न सोडवण्यासाठी सरासरी ३० ते ४५ सेकंदांचा वेळ पुरेसा ठरतो.
5 उजळणी रणनीती: परीक्षेच्या अंतिम टप्प्यात या घटकातील महत्त्वाचे अपवाद, कालरेषा व स्मरण तक्त्यांची नियमित उजळणी करावी.
📊 MPSC परीक्षेतील गुणभार विश्लेषण: भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था विषयातील 'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकावर MPSC संयुक्त पूर्व व मुख्य परीक्षेत दरवर्षी किमान १ ते २ प्रश्न निश्चित विचारले जातात.

stars परीक्षेसाठी महत्त्वाचे ५ सुवर्ण निष्कर्ष (Key Exam Takeaways)

help_outline वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (Frequently Asked Questions)
हा प्रश्न MPSC च्या कोणत्या परीक्षांसाठी उपयुक्त आहे? expand_more
हा प्रश्न MPSC संयुक्त पूर्व परीक्षा (गट-ब व गट-क), राज्यसेवा पूर्व व मुख्य परीक्षा, तसेच पोलीस भरती, तलाठी व सर्व महाराष्ट्र स्पर्धा परीक्षांसाठी अत्यंत उपयुक्त आहे.
'भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था सर्वसमावेशक सराव संच' या घटकाची तयारी कशी करावी? expand_more
या घटकाची तयारी करताना प्रथम मूलभूत पाठ्यपुस्तके (स्टेट बोर्ड / संदर्भ पुस्तके) वाचावीत, त्यानंतर मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) सोडवाव्यात आणि सराव चाचण्यांद्वारे वेळेचे नियोजन साधावे.
MPSC परीक्षेत या विषयाचे गुणदान व काठिण्य पातळी कशी असते? expand_more
MPSC पूर्व परीक्षेत सामान्यतः प्रत्येक प्रश्नाला १ गुण असतो आणि चुकीच्या उत्तरासाठी ०.२५ गुण (१/४) वजा केले जातात. या घटकातील प्रश्नांची काठिण्य पातळी मध्यम ते उच्च स्वरूपाची असते.
quiz याच घटकावरील आणखी महत्त्वाचे सराव प्रश्न (Practice Related Questions)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
💬 या प्रश्नाबाबत काही शंका आहे का?
आमच्या MPSC शिक्षक व विषय तज्ञांशी थेट व्हॉट्सअॅपवर चर्चा करा.
व्हॉट्सअॅपवर शंका विचारा 💬
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF → Combine Study Guide →