खालीलपैकी कोणते घटक वाळू, पोयटा आणि चिकणमातीचे कण एकत्र करण्यासाठी सिमेंट एजंट (मध्यस्त) म्हणून काम करतात ? a. कोलाइडल क्ले b. आयर्न हायड्रोक्साईड. c. अॅल्युमिनियम हायड्रोक्साईड. d. सेंद्रीय पदार्थ.
EN
Which of the following substances act as cementing agents to bind sand, silt, and clay particles into soil aggregates?
(a) Colloidal clay
(b) Iron hydroxide
(c) Aluminium hydroxide
(d) Organic matter / Humus
Choose the correct option:
उत्तर: वरील सर्व (पर्याय 4)
महत्त्वाचे मुद्दे:
•
मृदा कण एकत्र बांधणारे घटक (Soil Cementing Agents):
•
वाळू, पोयटा आणि चिकण कणांचे एकत्रिकरण करून दाणेदार रचना (Soil aggregates) तयार करण्यासाठी खालील घटक नैसर्गिक डिंक किंवा सिमेंटसारखे कार्य करतात:
•
सेंद्रिय पदार्थ (Humus): सूक्ष्मजीवांनी तयार केलेले पॉलिसॅकराईड्स कणांना एकत्र चिकटवतात.
•
कोलायडल क्ले: सूक्ष्म चिकण कणांवरील विद्युत प्रभारामुळे ते कणांना जोडतात.
•
लोह व ॲल्युमिनियम हायड्रॉक्साईड्स (Sesquioxides): हे रासायनिक बंध तयार करून कणांना घट्ट जोडतात (विशेषतः तांबड्या व जांभ्या जमिनीत).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
सेंद्रिय पदार्थ आणि सेस्क्युऑक्साईड्स हे मातीची रचना स्थिर ठेवणारे प्रमुख नैसर्गिक सिमेंटिंग एजंट्स आहेत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Answer: All of the above (Option 4)
Key Points:
•
Soil Cementing Agents (Aggregate Binders):
•
Soil aggregate stabilization relies on biological and mineral binding agents that cement primary sand, silt, and clay particles together.
•
Colloidal clay (a): Provides electrostatic surface bridges between silt and sand particles.
•
Iron and Aluminium hydroxides (b, c): Form inorganic sesquioxide coatings that flocculate and cement peds.
•
Organic matter / Humus (d): Microbial gums, glomalin, and fungal hyphae act as the most potent organic cementing polymers.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Humus and polyvalent sesquioxides ($Fe/Al$ oxides) are the primary natural cementing matrices in soil pedogenesis.