पितृत्व सिद्ध करण्यासाठी खालीलपैकी कोणते तंत्र वापरले जाते?
EN
Which of the following techniques is used to prove paternity?
योग्य उत्तर: पर्याय २ (डी.एन.ए. फिंगरप्रीटींग / DNA Fingerprinting)
स्पष्टीकरण:
•
डी.एन.ए. फिंगरप्रिंटिंग (DNA Fingerprinting / DNA Profiling): बालकाचे जैविक पितृत्व किंवा मातृत्व (Paternity/Maternity testing) वैज्ञानिकदृष्ट्या १००% अचूक सिद्ध करण्यासाठी हीच पद्धत वापरली जाते.
•
या तंत्राचा शोध १९८४ मध्ये सर अ‍ॅलेक जेफ्रीज (Sir Alec Jeffreys) यांनी ब्रिटनमध्ये लावला. भारतात डॉ. लालजी सिंग यांना 'भारतीय डीएनए फिंगरप्रिंटिंगचे जनक' मानले जाते.
•
कार्यपद्धती: मानवी डीएनए मधील VNTR (Variable Number Tandem Repeats) आणि STR (Short Tandem Repeats) हे भाग प्रत्येकामध्ये विशिष्ट असतात.
•
मूल आपल्या डीएनए मधील ५०% भाग जैविक आईकडून आणि ५०% भाग जैविक वडिलांकडून मिळवते. मुलाच्या डीएनए बँड्सची तुलना संशयित पालकांशी करून पितृत्व अचूकपणे सिद्ध होते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
पितृत्व सिद्ध करण्यासाठी DNA Fingerprinting हे सुवर्ण मानक तंत्रज्ञान आहे. भारतातील डीएनए फिंगरप्रिंटिंगचे जनक 'डॉ. लालजी सिंग' (Dr. Lalji Singh) हे होते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 2 (DNA Fingerprinting)
Explanation:
•
DNA Fingerprinting (DNA profiling): is the gold standard molecular forensic technology used to definitively establish disputed biological paternity or maternity.
•
Invented in 1984 by Sir Alec Jeffreys (and pioneered in India by Dr. Lalji Singh at CCMB Hyderabad).
•
It analyzes highly polymorphic Short Tandem Repeats (STRs) and Variable Number of Tandem Repeats (VNTRs) in non-coding genomic loci.
•
Because a child inherits precisely 50% of their chromosomal DNA fragments from the biological mother and 50% from the biological father, matching child STR allelic sizes against putative parental alleles provides definitive (> 99.99%) legal proof of paternity.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Paternity disputes are conclusively resolved using DNA Fingerprinting. Dr. Lalji Singh is revered as the Father of DNA Fingerprinting in India.