माहिती अधिकाराचा कोणता विभाग माहिती आयोगाच्या अधिकाराशी व कार्याशी संबंधित आहे?
EN
Which Section of the Right to Information Act relates to the powers and functions of the Information Commissions?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) [कलम 18]
सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:
माहितीचा अधिकार अधिनियम, २००५ च्या प्रकरण ५ मधील कलम १८ चे शीर्षक 'माहिती आयोगांचे अधिकार व कार्ये' (Powers and functions of Information Commissions) हे आहे:
•
कलम १८(१): माहिती मागण्यास असमर्थ ठरलेल्या, अर्ज नाकारलेल्या किंवा विहित मुदतीत माहिती न मिळालेल्या कोणत्याही व्यक्तीकडून तक्रारी स्वीकारणे व त्यांची चौकशी करणे हे आयोगाचे कर्तव्य असते.
•
कलम १८(३): तक्रारीची चौकशी करताना आयोगाला दिवाणी न्यायालयाचे (Civil Court) अधिकार असतात.
इतर कलमांचे विश्लेषण:
•
पर्याय (१) कलम २०: शास्ती / दंड आकारणे (Penalties).
•
पर्याय (२) कलम १९: अपीलांची तरतूद (Appeals - प्रथम व द्वितीय अपील).
•
पर्याय (३) कलम १७: राज्य मुख्य माहिती आयुक्त किंवा राज्य माहिती आयुक्तांना पदावरून दूर करणे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
कलम १८: आयोगाचे अधिकार व कार्ये (Powers & Functions of Commissions)
•
कलम १९: अपील (Appeals)
•
कलम २०: शास्ती (Penalties — कमाल ₹२५,०००)
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) [Section 18]
Detailed Legal Analysis:
Under Chapter V of the Right to Information Act, 2005, Section 18 is titled "Powers and functions of Information Commissions":
•
Section 18(1): Empowers the Central or State Information Commission to receive and inquire into complaints from any person who has been unable to submit a request, whose request was refused, or who has not received a timely response.
•
Section 18(3): Vests the Commission with the powers of a Civil Court while trying a suit under the CPC, 1908.
Analysis of Other Options:
•
Option (1) Section 20: Penalties for non-compliance.
•
Option (2) Section 19: Appeals (First and Second Appeals).
•
Option (3) Section 17: Removal of State Chief Information Commissioner or State Information Commissioners.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Section 18: Powers and functions to inquire into complaints.
•
Section 19: Appeals mechanism.
•
Section 20: Imposition of penalties (up to Rs. 25,000).