दूषित रक्त चढवल्याने (Blood Transfusion), दूषित सुयांचा पुनर्वापर केल्याने किंवा असुरक्षित लैंगिक संपर्कातून मानवी यकृताला (Liver) संक्रमित करणारा गंभीर विषाणूजन्य रोग कोणता?
EN
Which severe viral hepatitis disease targeting human hepatic tissues is transmitted parenterally via contaminated blood transfusions, reused unsterile hypodermic needles, or unprotected sexual contact?
✅ योग्य उत्तर पर्याय (२) आहे.
🔹 रोगाचे वैद्यकीय विश्लेषण:
•
हेपॅटायटिस 'बी' (Hepatitis B): हा HBV (Hepadnaviridae - डीएनए विषाणू) मुळे होणारा यकृताचा अत्यंत गंभीर विषाणूजन्य संसर्ग आहे.
•
प्रसार माध्यम: हा दूषित रक्त चढवणे, निर्जंतुक न केलेल्या सुयांचा वापर, टॅटू काढणे आणि असुरक्षित लैंगिक संबंधांतून शरीरातील द्रवामार्फत पसरतो.
•
हा संसर्ग जुनाट (Chronic) झाल्यास यकृताचा सिरॉसिस (Liver Cirrhosis) आणि यकृताचा कर्करोग (Hepatocellular Carcinoma) होऊ शकतो.
🔹 इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
हेपॅटायटिस 'ए' (Hepatitis A): हा यकृताचा रोग आहे, परंतु याचा प्रसार दूषित अन्न आणि दूषित पाण्यातून (विष्ठा-तोंड मार्ग / Fecal-oral route) होतो, रक्ताद्वारे नाही.
•
एड्स (AIDS): HIV विषाणूमुळे होतो; यात यकृताऐवजी शरीराची प्रतिकारसंस्था ($CD_4^+$ टी-पेशी) नष्ट होते.
•
रुबेला: श्वसनमार्गातून पसरणारा गोवरसारखा विषाणूजन्य आजार आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
हेपॅटायटिस 'बी' ही जगातील सर्वप्रथम रिकॉम्बिनंट डीएनए तंत्रज्ञानाने (Genetically Engineered / Recombinant DNA Technology) यीस्ट पेशींचा वापर करून बनवलेली मानवी लस आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
✅ Correct Answer: Option (2)
🔹 Clinical Virology & Hepatic Pathology:
•
Hepatitis B: An enveloped, partially double-stranded DNA virus (HBV) belonging to the Hepadnaviridae family, primarily infecting hepatocytes.
•
Transmission: Parenteral and mucosal exposure to infectious blood, shared intravenous needles, unsterile tattoo equipment, and unprotected sexual intercourse (similar transmission dynamics to HIV, but HBV is 50–100 times more infectious).
•
Chronic HBV infection frequently progresses to irreversible Liver Cirrhosis and Hepatocellular Carcinoma.
🔹 Distractor Analysis:
•
Hepatitis A (HAV): An RNA enterovirus transmitted strictly via the fecal-oral route through contaminated food and municipal drinking water.
•
AIDS: Retrovirus targeting $CD_4^+$ T-helper lymphocytes, inducing profound generalized immunodeficiency rather than isolated primary hepatic necrosis.
•
Rubella: Airborne respiratory togavirus causing congenital rubella syndrome.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
The Hepatitis B vaccine holds historical fame as the first genetically engineered recombinant vaccine approved for humans, produced by expressing Hepatitis B surface antigen (HBsAg) inside transgenic yeast cells (*Saccharomyces cerevisiae*).