कोणता विषाणु तोंडद्रारे प्रवेश करून चेतासंस्थेवर परिणाम करतो?
EN
Which virus infects the nervous system through the oral cavity?
योग्य उत्तर: पर्याय (2) पोलीओ व्हायरस (Polio virus)
स्पष्टीकरण:
तोंडावाटे प्रवेश करून चेतासंस्थेवर (Nervous System) हल्ला करणारा विषाणू:
•
पोलीओ व्हायरस (Poliovirus):
•
हा पिकोर्नाव्हायरस (Picornaviridae) कुळातील एकपदरी आर.एन.ए. विषाणू आहे.
•
हा विषाणू दूषित अन्न किंवा पाण्यावाटे तोंडाद्वारे (Oral cavity / Fecal-oral route) मानवी शरीरात प्रवेश करतो.
•
सुरुवातीला हा घशात आणि आतड्याच्या श्लेष्मल थरात गुणाकार करतो. नंतर रक्तप्रवाहातून प्रवास करून थेट मध्यवर्ती चेतासंस्थेत (Central Nervous System) पोहोचतो.
•
तेथे हा पाठीच्या कण्यातील चालक चेतापेशींचा (Anterior horn motor neurons of spinal cord) विध्वंस करतो, ज्यामुळे रुग्णाच्या हाता-पायांचे स्नायू अचानक लुळे पडतात आणि कायमचा पक्षाघात (Flaccid Paralysis) होतो.
•
इतर विषाणू:
•
*हिपॅटायटीस विषाणू:* यकृताला बाधित करतो.
•
*एच.आय.व्ही. विषाणू:* रोगप्रतिकारक CD4 पेशींना बाधित करतो.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारताने 2016 पासून ओरल पोलिओ लस (tOPV - Trivalent) ऐवजी बायव्हॅलंट ओपीव्ही (bOPV - प्रकार 1 व 3) आणि इनॲक्टिव्हेटेड पोलिओ लस (fIPV) देण्यास सुरुवात केली आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Polio virus
Explanation:
Neurotropic pathology and route of entry of Poliovirus:
•
Poliovirus:
•
A small, non-enveloped, positive-sense single-stranded RNA enterovirus.
•
Enters the human body through the oral cavity via ingestion of fecally contaminated water or food.
•
Following primary replication in the mucosal lymphoid tissues of the oropharynx and intestine (Peyer's patches), the virions breach the vascular endothelium (viremia) to invade the Central Nervous System (CNS).
•
Inside the CNS, poliovirus selectively targets and cytolytically destroys the anterior horn motor neurons of the spinal cord and brainstem motor nuclei, culminating in acute, asymmetrical flaccid paralysis (poliomyelitis).
•
Other viruses:
•
*Hepatitis viruses:* Hepatotropic targeting liver parenchyma.
•
*HIV:* Immunotropic targeting CD4+ helper T-cells.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In April 2016, India executed the global synchronized switch from Trivalent OPV (tOPV) to Bivalent OPV (bOPV, protecting against types 1 and 3) supplemented by fractional IPV (fIPV).