भारतीय राज्यघटना दुरुस्ती प्रक्रियेत खालीलपैकी कोणाचा सहभाग असतो?
EN
Who among the following participates in the process of amending the Indian Constitution?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (संसद)
स्पष्टीकरण:
•
कलम ३६८ नुसार: भारतीय राज्यघटनेत दुरुस्ती करण्याचा अधिकार आणि पुढाकार हा केवळ आणि केवळ संसदेला (Parliament) प्राप्त आहे.
•
घटनादुरुस्ती विधेयक संसदेच्या दोन्ही सभागृहांमध्ये (लोकसभा व राज्यसभा) विहित बहुमताने मंजूर व्हावे लागते.
•
मतदार (नागरिक) थेट जनमत चाचणी (Referendum) पद्धतीने घटनादुरुस्ती प्रक्रियेत सहभागी नसतात (जसे स्वित्झर्लंडमध्ये असते).
•
न्यायपालिका घटनादुरुस्तीचा न्यायालयीन आढावा घेते, पण ती घटना दुरुस्त करण्याच्या प्रक्रियेत सहभागी नसते.
•
*(काही संघराज्यीय दुरुस्त्यांमध्ये राज्य विधिमंडळांची संमती लागते, परंतु घटनादुरुस्तीची मूळ वैधानिक संस्था संसद हीच आहे).*
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
कलम ३६८ अन्वये घटना दुरुस्तीची वैधानिक सत्ता संसदेकडे (Parliament) आहे. संसदेच्या पुढाकाराशिवाय घटनादुरुस्ती प्रक्रिया सुरू होऊ शकत नाही.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (Parliament)
Explanation:
•
Under Article 368, the constituent power to amend the Constitution is vested exclusively in the Parliament of India.
•
Every amendment bill must be introduced and passed by each House of Parliament (Lok Sabha and Rajya Sabha).
•
Voters do not participate directly (direct democracy devices like referendum/initiative do not exist in India).
•
The judiciary reviews amendments but does not enact them.
•
Hence, the principal constituent body in the amendment process is Parliament.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The constituent power to amend the Constitution rests exclusively with Parliament under Article 368.