२८ डिसेंबर १८८५ रोजी मुंबई येथे स्थापन झालेल्या भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे (INC) 'पहिले सरचिटणीस' (First General Secretary) खालीलपैकी कोण होते?
EN
Who among the following served as the 'First General Secretary' of the Indian National Congress upon its founding in Bombay on 28 December 1885?
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - अॅलन ऑक्टाव्हियन ह्यूम (A. O. Hume).
विश्लेषण:
•
अॅलन ऑक्टाव्हियन ह्यूम (A. O. Hume) हे निवृत्त ब्रिटिश आयसीएस अधिकारी होते. त्यांनी मार्च १८८३ मध्ये कलकत्ता विद्यापीठाच्या पदवीधरांना देशाच्या सेवेसाठी एकत्र येण्याचे प्रसिद्ध जाहीर पत्र लिहिले होते.
•
२८ डिसेंबर १८८५ रोजी मुंबईच्या गोकुळदास तेजपाल संस्कृत कॉलेजमध्ये काँग्रेसचे पहिले अधिवेशन झाले.
•
या पहिल्या अधिवेशनात ए. ओ. ह्यूम यांची काँग्रेसचे 'पहिले सरचिटणीस' (General Secretary) म्हणून एकमताने निवड करण्यात आली. ते १८८५ ते १९०६ या प्रदीर्घ कालावधीत काँग्रेसचे सरचिटणीस राहिले.
•
त्यांना 'भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसचे जनक' (Father of the Indian National Congress) म्हटले जाते.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
व्योमेशचंद्र बॅनर्जी: काँग्रेसचे 'पहिले अध्यक्ष' (First President) होते, सरचिटणीस नाहीत.
•
बाळ गंगाधर टिळक: जहाल नेते, ते कधीही काँग्रेसचे अध्यक्ष किंवा सरचिटणीस बनले नाहीत.
•
महात्मा गांधी: १९२४ च्या बेळगाव अधिवेशनाचे अध्यक्ष.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ए. ओ. ह्यूम यांच्या निधनानंतर (१९१२) काँग्रेसच्या २७ व्या बांकीपूर (बिहार) अधिवेशनात (अध्यक्ष: आर. एन. मुधोलकर) ह्यूम यांना अधिकृतपणे 'काँग्रेसचे संस्थापक व पिता' (Father and Founder of Congress) म्हणून घोषित करण्यात आले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - Allan Octavian Hume (A. O. Hume).
Analysis:
•
Allan Octavian Hume, a retired Scottish ICS officer, mobilized Indian intelligentsia via his open letter of March 1883 to Calcutta University graduates.
•
At the inaugural session of the Indian National Congress on 28 December 1885 at Gokuldas Tejpal Sanskrit College, Bombay, Hume was unanimously chosen as the first General Secretary.
•
He continuously held the office of General Secretary from 1885 until 1906, earning the title 'Father of the Indian National Congress'.
Distractor Analysis:
•
Option (1): Mahatma Gandhi presided over the 1924 Belgaum session.
•
Option (2): W.C. Bonnerjee was the first President, not the General Secretary.
•
Option (3): Lokmanya Tilak never served as Congress President or General Secretary.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
At the 1912 Bankipore (Patna) Session presided over by R.N. Mudholkar, the Congress officially adopted a resolution proclaiming A.O. Hume as the 'Father and Founder' of the Indian National Congress.