भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था PSI Mains 2019 MEDIUM

फौजदारी प्रक्रिया संहिता, 1973 च्या कलम 125 अन्वये कोणाला निर्वाह भत्ता मिळू शकतो?

EN Who can claim maintenance under Section 125 of the Code of Criminal Procedure, 1973?
A
व्यक्तीची, स्वत:चा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेली पत्नी. Wife of a person unable to maintain herself
B
व्यक्तीचे, स्वत:चा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेले औरस व अनौरस अज्ञान बालक Legitimate or illegitimate minor child of a person unable to maintain itself
C
व्यक्तीचे, स्वत:चा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेले वडील किंवा आई Father or mother of a person unable to maintain himself or herself
✓
वरील सर्व All of the above
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील सर्व

सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:

• फौजदारी प्रक्रिया संहिता, १९७३ चे कलम १२५(१):
• कलम १२५(१) नुसार पुरेशी साधने असलेल्या कोणत्याही व्यक्तीने खालील व्यक्तींचा सांभाळ करण्यास नकार दिला किंवा दुर्लक्ष केले, तर प्रथम वर्ग न्यायदंडाधिकारी त्यांच्या मासिक देखभालीसाठी निर्वाह भत्ता देण्याचा आदेश देऊ शकतात:
1. कलम १२५(१)(अ): स्वतःचा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेली त्याची पत्नी (यात घटस्फोटित पत्नीचाही समावेश होतो जिने पुनर्विवाह केलेला नाही).
2. कलम १२५(१)(ब): स्वतःचा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेले त्याचे औरस किंवा अनौरस अज्ञान बालक (विवाहित असो वा नसो).
3. कलम १२५(१)(क): शारीरिक किंवा मानसिक व्यंगामुळे स्वतःचा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेले त्याचे औरस किंवा अनौरस सज्ञान बालक (विवाहित मुलगी वगळून).
4. कलम १२५(१)(ड): स्वतःचा निर्वाह करण्यास असमर्थ असलेले त्याचे आई किंवा वडील.
• त्यामुळे पर्याय (१), (२) आणि (३) या तिन्ही घटकांना निर्वाह भत्ता मिळू शकतो, म्हणून पर्याय (४) वरील सर्व अचूक आहे.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप:

कलम 125 अंतर्गत निर्वाह भत्त्याचे हक्कदार:

1. पत्नी (घटस्फोटित पत्नीसह - पुनर्विवाह न झाल्यास).
2. औरस व अनौरस अज्ञान मुले.
3. अपंग/असमर्थ सज्ञान मुले (विवाहित मुलगी वगळून).
4. आई-वडील (सावत्र आईदेखील, जर तिला स्वतःची मुले नसतील).
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (4) All of the above

Detailed Legal Analysis:

• Section 125(1) of the Code of Criminal Procedure, 1973:
• Provides that if any person having sufficient means neglects or refuses to maintain:
1. Clause (a): His wife, unable to maintain herself (including a divorced wife who has not remarried);
2. Clause (b): His legitimate or illegitimate minor child, whether married or not, unable to maintain itself;
3. Clause (c): His legitimate or illegitimate major child (not being a married daughter) unable to maintain itself due to physical or mental abnormality;
4. Clause (d): His father or mother, unable to maintain himself or herself;
• A Magistrate of the first class may order such person to make a monthly allowance for maintenance.
• Hence, all three categories are eligible, making Option (4) All of the above the correct answer.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip:

Eligible Claimants under Section 125:

1. Wife (including divorced wife until remarriage).
2. Minor children (legitimate or illegitimate).
3. Disabled major children (excluding married daughters).
4. Parents (father and mother).
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →