अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरीलपैकी काहीही नाही
सविस्तर कायदेशीर व तांत्रिक विश्लेषण:
•
राष्ट्रीय मानवी हक्क आयोगाचे (NHRC) अध्यक्ष - ऐतिहासिक व वर्तमान क्रम:
१.
न्या. रंगनाथ मिश्रा (पहिले अध्यक्ष: १९९३-१९९६)
२.
न्या. एम. एन. वेंकटचलैय्या (१९९६-१९९९)
३.
न्या. जे. एस. वर्मा (१९९९-२००३)
४.
न्या. ए. एस. आनंद (२००३-२००६)
५.
न्या. एस. राजेंद्र बाबू (२००७-२००९)
६.
न्या. के. जी. बालकृष्णन (२०१०-२०१५)
७.
न्या. एच. एल. दत्तू (२०१६-२०२०)
८.
न्या. अरुण कुमार मिश्रा (A. K. Mishra) (जून २०२१ ते १ जून २०२४).
•
प्रश्नाची पार्श्वभूमी व उत्तरतालिका स्पष्टीकरण:
न्यायमूर्ती अरुण कुमार मिश्रा यांचा कार्यकाळ १ जून २०२४ रोजी समाप्त झाल्यानंतर अध्यक्षपद रिक्त झाले आणि श्रीमती विजया भारती सयानी यांनी प्रभारी/कार्यवाहक अध्यक्ष म्हणून कार्यभार सांभाळला. परीक्षेच्या संदर्भानुसार आयोगाच्या अधिकृत उत्तरतालिकेने 'वरीलपैकी काहीही नाही' (पर्याय ४) हे उत्तर निश्चित केले.
📌 MPSC परीक्षा टीप:
NHRC अध्यक्षपदाविषयी महत्त्वाचे नियम (२०१९ सुधारणेनंतर):
•
पात्रता: भारताचे निवृत्त सरन्यायाधीश (CJI) किंवा सर्वोच्च न्यायालयाचे निवृत्त न्यायाधीश.
•
कार्यकाळ: ३ वर्षे किंवा वयाची ७० वर्षे (जे आधी पूर्ण होईल ते).
•
निवृत्तीनंतर केंद्र वा राज्य शासनाखाली इतर नोकरीस अपात्र!
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) None of the above
Detailed Legal & Technical Analysis:
•
Lineage of NHRC Chairpersons:
1.
Justice Ranganath Misra (First: 1993–1996)
2.
Justice M. N. Venkatachaliah (1996–1999)
3.
Justice J. S. Verma (1999–2003)
4.
Justice A. S. Anand (2003–2006)
5.
Justice S. Rajendra Babu (2007–2009)
6.
Justice K. G. Balakrishnan (2010–2015)
7.
Justice H. L. Dattu (2016–2020)
8.
Justice Arun Kumar Mishra (June 2021 to 1 June 2024).
•
Contextual Answer Key Clarification:
Following the conclusion of Justice Arun Kumar Mishra's tenure on 1 June 2024, the post fell vacant, and Vijaya Bharathi Sayani assumed charge as Acting Chairperson. Based on the contemporary vacancy/tenure alignment, the official answer key keyed Option (4) None of the above.
📌 MPSC Exam Tip:
NHRC Chairperson Rules (Post-2019):
•
Eligibility: Former Chief Justice of India OR a former Judge of the Supreme Court.
•
Term: 3 years or 70 years of age, whichever is earlier.
•
Disqualification: Ineligible for further employment under Central or State Government!