सराव केंद्र ➔
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास Rajyaseva Mains 2021 MEDIUM

हे खरे महाराष्ट्राचे नाथ' असे संत एकनाथांबद्दल कोणी म्हटले आहे ?

EN Who said about Sant Eknath: “He is the true Nath of Maharashtra”?
A
लोकमान्य टिळक Lokmanya Tilak
B
विष्णुबुवा ब्रह्मचारी Vishnubawa Brahmachari
✓
न्यायमूर्ती म.गो. रानडे Justice M. G. Ranade
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
रा.गो. भांडारकर R. G. Bhandarkar
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय ३ (न्यायमूर्ती म.गो. रानडे)

सविस्तर विश्लेषण:

• "हे खरे महाराष्ट्राचे नाथ": संत एकनाथांच्या सर्वसमावेशक, दयाळू आणि समतावादी कार्याचा गौरव करताना न्यायमूर्ती महादेव गोविंद रानडे यांनी *"हे खरे महाराष्ट्राचे नाथ आहेत"* असे गौरवोद्गार काढले.
• न्या. रानडे यांचा ऐतिहासिक दृष्टिकोन:
• आपल्या 'मराठी सत्तेचा उत्कर्ष' (Rise of the Maratha Power - 1900) या ग्रंथात रानडे यांनी सिद्ध केले की, छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्थापन केलेले स्वराज्य हा केवळ राजकीय विजय नव्हता, तर वारकरी संतांनी गेल्या तीन शतकांत घडवून आणलेल्या सामाजिक व धार्मिक प्रबोधनाचा तो स्वाभाविक परिपाक होता.
• संत एकनाथांनी भागवत धर्माचा प्रसार करताना महार, चांभार व सर्व सामान्यांना जवळ केले. काशीहून आणलेले गंगेचे पाणी तहानलेल्या गाढवाला पाजले.
• रानडे यांनी एकनाथांची भाषाप्रौढी, भारुडे आणि सामाजिक समतेची शिकवण यांचा विशेष गौरव केला.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
संत एकनाथांनी संस्कृतच्या प्रभावाला आव्हान देत विचारले होते: *"संस्कृत वाणी देवे केलीतरी प्राकृत काय चोरापासोनि झाली?"*
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option 3 (Justice M. G. Ranade)

Detailed Analysis:

• "The True Nath of Maharashtra": Paying homage to Sant Eknath's boundless compassion, democratic social ethos, and vernacular literature, Justice Mahadev Govind Ranade declared: *"He is indeed the true Nath (Protector/Lord) of Maharashtra."*
• Ranade's Historical Thesis:
• In his classic work 'Rise of the Maratha Power' (1900), Justice Ranade demonstrated that Chhatrapati Shivaji's Swarajya was not a mere political accident, but the political fruition of three centuries of social and spiritual awakening led by Maharashtra's Bhakti saints.
• Sant Eknath embraced Dalits, fed the starving outcasts before orthodox Brahmins, and offered sacred Ganges water to a dying donkey on the desert sands.
• Ranade saw in Eknath the highest synthesis of moral courage and vernacular humanism.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Sant Eknath famously championed the Marathi vernacular against Sanskrit elitism, declaring: *"If Sanskrit was made by God, was Prakrit (Marathi) born of thieves?"*

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →