मुस्लिम लीगने क्रिप्स योजना का फेटाळून लावली ? अ) स्वतंत्र मुस्लिम राष्ट्राचे आश्वासन नव्हते. ब) स्वतंत्र घटना समितीची मागणी पूर्ण केली नाही. क) अल्पसंख्यकांच्या हिताचा उल्लेख नव्हता. ड) स्वतंत्र पाकिस्तानचा उल्लेख नव्हता. पर्यायी उत्तरे:
EN
Why did the Muslim League reject the Cripps Plan (1942)?
(a) There was no promise of an independent Muslim Nation.
(b) The demand for Independent Constituent Assembly was not fulfilled.
(c) There was no mention of the interests of the minorities.
(d) Independent Pakistan was not mentioned.
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय 1 (विधाने अ , ब आणि क योग्य आहेत)
ऐतिहासिक पार्श्वभूमी व स्पष्टीकरण:
•
सर स्टॅफर्ड क्रिप्स यांनी २३ मार्च १९४२ रोजी दिल्लीत येऊन भारतीय राजकीय नेत्यांपुढे ब्रिटिश सरकारचा मसुदा मांडला.
•
मुस्लिम लीगने ११ एप्रिल १९४२ रोजी ठराव मंजूर करून क्रिप्स योजना फेटाळली.
•
फेटाळण्याची अधिकृत कारणे:
•
अ) क्रिप्स योजनेत अखंड भारताचे (Indian Union) प्रारूप होते; त्यात मुस्लिमांसाठी स्वतंत्र सार्वभौम राष्ट्र (पाकिस्तान) निर्मितीचे कोणतेही थेट आश्वासन नव्हते.
•
ब) मुस्लिमांच्या स्वयंनिर्णयाच्या तत्त्वावर आधारित स्वतंत्र संविधान सभेची मागणी मान्य करण्यात आली नव्हती; केवळ एकच संविधान समिती प्रस्तावित होती.
•
क) अल्पसंख्याकांच्या हक्कांचे व राजकीय हितांचे संरक्षण करण्याची पद्धत अस्पष्ट आणि असमाधानकारक होती.
•
त्यामुळे विधाने अ, ब आणि क ही मुस्लिम लीगच्या नकाराची मुख्य कारणे होती (पर्याय १).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
क्रिप्स योजनेत प्रांतांना संघराज्यातून बाहेर पडण्याचा अधिकार (Right to secede) देण्यात आला होता, ज्यामुळे काँग्रेसने या योजनेला 'भारताचे तुकडे करणारी योजना' म्हटले.
•
तरीही मुस्लिम लीगने ती फेटाळली कारण त्यात थेट पाकिस्तान निर्मितीचे स्पष्ट आश्वासन नव्हते.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Statements (a), (b) and (c) are correct)
Historical Background & Explanation:
•
On 11 April 1942, the Working Committee of the All India Muslim League officially rejected the Draft Declaration brought by the Cripps Mission.
•
Grounds of Rejection by the League:
•
(a) The Draft Declaration contemplated the creation of a single Indian Union, failing to provide an unequivocal assurance of a separate sovereign Muslim homeland.
•
(b) The League's demand for a separate and distinct Constitution-making body for Muslims was denied, providing only a unitary Constituent Assembly.
•
(c) The mechanism to safeguard the vital interests, rights, and representation of minorities was deemed insufficient and ambiguous.
•
Thus, statements (a), (b), and (c) constitute the valid grounds according to MPSC.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Although Cripps included a 'provincial non-accession clause' (allowing provinces to opt out of the Union), Jinnah rejected it as indirect and cumbersome, reiterating that only the explicit recognition of Pakistan was acceptable.