राष्ट्रपतींनी कलम ३५२ अन्वये राष्ट्रीय आणीबाणी घोषित केल्यापासून एका महिन्याच्या आत खालीलपैकी कोणत्या सभागृहांनी तिला विशेष बहुमताने मान्यता देणे बंधनकारक आहे?
EN
Within one month of the proclamation of National Emergency by the President under Article 352, which of the following legislative bodies must approve it by a special majority?
राष्ट्रीय आणीबाणीची संसदेकडून मंजुरी:
१.
राष्ट्रपतींनी कलम ३५२ अन्वये राष्ट्रीय आणीबाणीची घोषणा केल्यानंतर, ती घोषणा जारी केल्याच्या दिनांकापासून एका महिन्याच्या आत (३० दिवस) संसदेच्या दोन्ही सभागृहांनी (लोकसभा आणि राज्यसभा) मंजूर करणे अनिवार्य असते.
२.
४४ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७८ पूर्वी ही मुदत दोन महिन्यांची होती, ती कमी करून १ महिना करण्यात आली.
३.
विशेष बहुमत: दोन्ही सभागृहांनी एकूण सदस्यसंख्येच्या बहुमताने आणि उपस्थित राहून मतदान करणाऱ्या सदस्यांच्या किमान २/३ बहुमताने ठराव संमत करणे आवश्यक असते.
४.
एकदा मंजूर झाल्यावर आणीबाणी ६ महिने लागू राहते आणि संसदेच्या दर ६ महिन्यांच्या मंजुरीने ती अनिश्चित काळासाठी वाढवता येते.
त्यामुळे योग्य उत्तर पर्याय ३ (लोकसभा आणि राज्यसभा) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
राष्ट्रीय आणीबाणी (कलम ३५२): संसदेची मंजुरी मुदत = १ महिना (विशेष बहुमत). राष्ट्रपती राजवट (कलम ३५६) आणि वित्तीय आणीबाणी (कलम ३६०): संसदेची मंजुरी मुदत = २ महिने (साधे बहुमत).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Parliamentary Approval of National Emergency:
1.
Under Article 352(4), a Proclamation of National Emergency must be approved by resolutions of both Houses of Parliament (Lok Sabha and Rajya Sabha) within one month from the date of its issuance.
2.
The 44th Constitutional Amendment Act of 1978 reduced this approval period from two months to one month.
3.
Special Majority: Approval requires a majority of the total membership of each House and a majority of not less than two-thirds of the members present and voting in each House.
4.
Once approved, the emergency remains in force for 6 months and can be extended indefinitely with fresh parliamentary approval every 6 months.
Hence, the correct answer is Option 3 (Both Houses of Parliament - Lok Sabha and Rajya Sabha).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Approval timelines: National Emergency (Art 352) = 1 month (Special Majority); President's Rule (Art 356) & Financial Emergency (Art 360) = 2 months (Simple Majority).