संसद नवीन राज्यांची निर्मीती खालीलपैकी कोणत्या प्रकारे करु शकते ? (a) कोणत्याही राज्यापासून एखादा भाग अलग करून (b) दोन किंवा अधिक राज्ये किंवा राज्याचे भाग एकत्र जोडून (c) कोणतेही राज्य कोणत्याही राज्याच्या एखाद्या भागाशी जोडून (d) कोणतेही राज्य क्षेत्र कोणत्याही एखाद्या राज्याला जोडून. पर्यायी उत्तरे :
EN
In which of the following ways can Parliament form a new State?
(a) By separating territory from any State
(b) By uniting two or more States or parts of States
(c) By uniting any part of a State with any State
(d) By uniting any territory to a part of any State
Alternative answers:
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (सर्व पर्याय अचूक आहेत)
संसदेचा नवीन राज्ये निर्माण करण्याचा अधिकार (Article 3):
•
अनुच्छेद 3 (नवीन राज्यांची निर्मिती आणि अस्तित्वात असलेल्या राज्यांच्या सीमा किंवा नावे बदलणे):
संसदेला कायद्याद्वारे खालील सर्व प्रकारे नवीन राज्ये स्थापन करण्याचा किंवा बदल करण्याचा अधिकार आहे:
•
(a): कोणत्याही राज्यापासून एखादा भूप्रदेश वेगळा करून (उदा. तेलंगणा, छत्तीसगड).
•
(b): दोन किंवा अधिक राज्ये किंवा राज्यांचे भाग एकत्र जोडून.
•
(c): कोणतेही राज्य कोणत्याही राज्याच्या एखाद्या भागाशी जोडून.
•
(d): कोणताही भूप्रदेश एखाद्या राज्याशी जोडून.
•
याशिवाय राज्याचे क्षेत्रफळ वाढवणे, कमी करणे, सीमा बदलणे किंवा नाव बदलणे (कलम ३(b) ते (e)).
•
हे विधेयक राष्ट्रपतींच्या पूर्वशिफारशीनेच मांडले जाते आणि साध्या बहुमताने संमत होते.
•
म्हणून सर्व पर्याय अचूक आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
कलम 2: संघराज्यात नवीन राज्यांना दाखल करून घेणे (Admission of new foreign territories, e.g., Sikkim).
•
कलम 3: विद्यमान राज्यांची फेररचना करून अंतर्गत नवीन राज्ये निर्माण करणे (Internal reorganization).
•
भारत हा विनाशी राज्यांचा अविनाशी संघ (Indestructible Union of destructible states) आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (All options are correct)
Reorganization of States by Parliament (Article 3):
•
Article 3 authorizes Parliament by law to:
•
Form a new State by separation of territory from any State, or by uniting two or more States or parts of States, or by uniting any territory to a part of any State;
•
Increase the area of any State;
•
Diminish the area of any State;
•
Alter the boundaries of any State;
•
Alter the name of any State.
•
Thus, all four clauses (a, b, c, d) fall squarely within Parliament's plenary reorganization powers under Article 3.
•
Procedural Safeguards:
•
Bill can be introduced only with prior recommendation of the President.
•
President must refer the bill to the concerned State Legislature for its views (views are not binding).
•
Passed by a simple majority in Parliament.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Distinction between Article 2 and Article 3:
•
Article 2: Admission or establishment of new States that were NOT previously part of India (external territory).
•
Article 3: Formation or reorganization of existing Indian States (internal adjustment).