अ) उत्तर महाराष्ट्रातील तापी नदीच्या खोऱ्यात उताराची दिशा पूर्वेकडे आहे. ब) वर्धा-वैनगंगा नद्यांनी व्यापलेल्या क्षेत्राचा उतार दक्षिणेकडे आहे. क) उरलेल्या पठारावरील नद्यांनी व्यापलेल्या क्षेत्राचा उतार पूर्वेकडे आहे. वरील विधानांपैकी कोणते विधान चुकीचे आहे?
EN
a) The slope in the Tapi river basin of North Maharashtra is oriented eastward.
b) The area occupied by the Wardha-Wainganga rivers slopes toward the south.
c) The area occupied by rivers across the rest of the plateau slopes eastward.
Which of the above statements is INCORRECT?
महाराष्ट्रातील भूरचनेच्या उतारांचे विश्लेषण:
•
विधान 'अ' चुकीचे आहे: उत्तर महाराष्ट्रातील तापी नदी ही पश्चिम वाहिनी नदी आहे. तापी-पूर्णा खोऱ्याचा सर्वसाधारण उतार पूर्वेकडे नसून 'पूर्वेकडून पश्चिमेकडे' (अरबी समुद्राकडे) आहे.
•
विधान 'ब' बरोबर आहे: वर्धा-वैनगंगा खोऱ्याचा उतार उत्तरेकडून 'दक्षिणेकडे' (गोदावरीकडे) आहे.
•
विधान 'क' बरोबर आहे: उर्वरित दख्खन पठाराचा सामान्य उतार पश्चिमेकडून 'पूर्वेकडे/आग्नेयेकडे' (बंगालच्या उपसागराकडे) आहे, म्हणूनच गोदावरी, भीमा, कृष्णा या नद्या पूर्वेकडे वाहतात.
चुकीचे विधान विचारल्याने 'फक्त अ' (पर्याय १) हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
तापी खोऱ्याचा उतार: पश्चिमेकडे.
•
वर्धा-वैनगंगा खोऱ्याचा उतार: दक्षिणेकडे.
•
गोदावरी, भीमा, कृष्णा खोऱ्याचा उतार: पूर्वेकडे/आग्नेयेकडे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Structural slopes of Maharashtra's river basins:
•
Statement 'a' is INCORRECT: The Tapi is a west-flowing rift valley river; the regional tilt of the Tapi-Purna trough is oriented toward the WEST (towards the Arabian Sea), not the east.
•
Statement 'b' is correct: The Wardha-Wainganga drainage basin in eastern Vidarbha slopes systematically toward the SOUTH (towards the Godavari trunk).
•
Statement 'c' is correct: The rest of the Maharashtra plateau slopes toward the EAST / SOUTHEAST, carrying master rivers like Godavari, Bhima, and Krishna toward the Bay of Bengal.
Since statement 'a' is false, Option 1 ('Only a') is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Tapi basin slope: Westward.
•
Wardha-Wainganga basin slope: Southward.
•
Godavari, Bhima, Krishna slope: Eastward / South-eastward.