सराव केंद्र ➔
इतिहास व महाराष्ट्राचा इतिहास MPSC Pre 2022 MEDIUM

1757 च्या प्लासीच्या लढाईनंतर इंग्रजांनी मीर जाफरला कोणत्या प्रांताचा नवाब म्हणून नियुक्त केले ?

EN After the Battle of Plassey in 1757, which province did the British appoint Mir Jafar as the Nawab of?
A
मद्रास Madras
✓
बंगाल Bengal
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
बिहार Bihar
D
ओरिसा Orissa
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर: पर्याय (२) बंगाल

सविस्तर विश्लेषण:

• २३ जून १७५७ रोजी झालेल्या प्लासीच्या लढाईनंतर (Battle of Plassey) ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने मीर जाफर याला बंगालचा नवाब म्हणून नियुक्त केले.
• पार्श्वभूमी:
• बंगालचा तत्कालीन नवाब सिराज-उद्-दौला याने कलकत्त्यातील फोर्ट विल्यमवर ताबा मिळवला होता.
• रॉबर्ट क्लाइव्हने सिराजचा प्रमुख सेनापती (मीर बक्षी) मीर जाफर, व्यापारी अमिचंद आणि बँकर जगत सेठ यांच्याशी गुप्त कट रचला.
• लढाईत मीर जाफर आपल्या सैन्यासह तटस्थ राहिला, ज्यामुळे सिराजचा पराभव झाला आणि त्याला मारण्यात आले.
• विजयाच्या मोबदल्यात क्लाइव्हने मीर जाफरला २९ जून १७५७ रोजी मुर्शिदाबाद येथे बंगाल, बिहार आणि ओरिसाचा नवा नवाब म्हणून गादीवर बसवले.

---

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
• क्लाइव्हचा गाढव (Clive's Jackass): मीर जाफर हा ब्रिटिशांच्या हातातील केवळ एक बाहुले बनला होता, म्हणून समकालीन लोक त्याला उपहासाने 'क्लाइव्हचा गाढव' म्हणत असत.
• २४ परगणा: या नियुक्तीच्या बदल्यात कंपनीला २४ परगणा जिल्ह्याची दिवाणी/जमीनदारी मिळाली.
translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (2) Bengal

Detailed Analysis:

• Immediately following the Battle of Plassey on June 23, 1757, the British East India Company installed Mir Jafar as the puppet Nawab of Bengal (which then formally encompassed Bengal, Bihar, and parts of Orissa).
• Historical Background:
• Nawab Siraj-ud-Daulah had captured Fort William in Calcutta in 1756.
• Robert Clive engineered a clandestine conspiracy with Mir Jafar (the commander-in-chief / Mir Bakshi), merchant Omichund, and the influential banker Jagat Seth.
• During the battle, Mir Jafar withheld the bulk of the Nawab's army, resulting in Siraj's rout and subsequent execution.
• On June 29, 1757, Clive formally escorted Mir Jafar to the throne at Murshidabad as the new Nawab.

---

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip
• 'Clive's Donkey': Completely subordinate to Clive's dictates, Mir Jafar was ridiculed by contemporaries as *'Clive's Jackass'*.
• Territorial Concession: In recompense, Mir Jafar ceded the lucrative zamindari of the 24 Parganas district to the East India Company.
जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →