मानवाधिकार संरक्षण अधिनियम, १९९३ च्या कलम २(१)(ड) मधील व्याख्येनुसार 'मानवाधिकार' (Human Rights) या संज्ञेमध्ये संविधानाद्वारे हमी दिलेल्या अथवा आंतरराष्ट्रीय करारांमध्ये समाविष्ट असलेल्या आणि न्यायालयांमार्फत अंमलबजावणीयोग्य अशा व्यक्तीच्या कोणत्या अधिकारांचा समावेश होतो? (अ) जीवित (Life) (ब) स्वातंत्र्य (Liberty) (क) समता (Equality) (ड) मानवी प्रतिष्ठा (Dignity of the individual) खालीलपैकी अचूक पर्याय निवडा:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - वरील सर्व (अ, ब, क आणि ड).
विश्लेषण:
"'मानवाधिकार' म्हणजे संविधानाने हमी दिलेले किंवा आंतरराष्ट्रीय करारांमध्ये समाविष्ट असलेले आणि भारतातील न्यायालयांद्वारे अंमलबजावणीयोग्य असलेले व्यक्तीचे जीवित, स्वातंत्र्य, समता आणि प्रतिष्ठा यांशी संबंधित अधिकार."
MPSC च्या चालू व राज्यव्यवस्था घटकात कलम २(१)(ड) ची ही व्याख्या शब्दशः विचारली जाते: "Life, Liberty, Equality and Dignity" (जीवित, स्वातंत्र्य, समता आणि प्रतिष्ठा).
Correct Answer: Option (4) - All of the above.
Analysis:
"The rights relating to life, liberty, equality and dignity of the individual guaranteed by the Constitution or embodied in the International Covenants and enforceable by courts in India."
Remember the exact quad of words in Section 2(1)(d): Life, Liberty, Equality, and Dignity.