सराव केंद्र ➔
भारतीय राज्यघटना व राज्यव्यवस्था Rajyaseva Mains 2018 MEDIUM

भारतीय राज्य घटनेच्या कोणत्या कलमांद्वारे/कलमाद्वारे निवडणुकीच्या संदर्भात हस्तक्षेप करण्यास न्यायालयांवर बंदी आहे? अ) कलम 324 ब) कलम 325 क) कलम 327 ड) कलम 329 पर्यायी उत्तरे :

EN Under which Article(s) of the Constitution of India is there a bar on courts from interfering in electoral matters? a) Article 324 b) Article 325 c) Article 327 d) Article 329 Alternative answers:
A
अ आणि ब अचूक आहे. a and b are correct.
B
फक्त क अचूक आहे. Only c is correct.
✓
फक्त ड अचूक आहे. Only d is correct.
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
D
अ आणि ड अचूक आहे. a and d are correct.
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (3) - सविस्तर स्पष्टीकरण

अचूक उत्तर: पर्याय (३) फक्त ड अचूक आहे.

स्पष्टीकरण:

निवडणूक प्रक्रियेत न्यायालयांच्या हस्तक्षेपास मनाई:

• अनुच्छेद ३२९ (ड): संविधानाचा अनुच्छेद ३२९ स्पष्टपणे निवडणूक विषयक बाबींमध्ये न्यायालयांच्या हस्तक्षेपास प्रतिबंध (Bar to interference by courts in electoral matters) घालतो.
• कलम ३२९(a): परिसीमन आणि जागांचे वाटप यांसंबंधीच्या कायद्यांच्या वैधतेला कोणत्याही न्यायालयात आव्हान दिले जाणार नाही.
• कलम ३२९(b): संसदेच्या किंवा राज्य विधिमंडळाच्या कोणत्याही निवडणुकीवर निवडणूक याचिकेशिवाय (Election Petition) इतर कोणत्याही मार्गाने आक्षेप घेता येणार नाही.
• इतर कलमे:
• कलम ३२४: निवडणूक आयोगाची स्थापना व अधिकार.
• कलम ३२५: भेदभाव न करता एकच सामाईक मतदार यादी.
• कलम ३२७: निवडणुकीबाबत कायदे करण्याचा संसदेचा अधिकार.

त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय (३) फक्त ड अचूक आहे (अनुच्छेद ३२९) हे आहे.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

📌 MPSC परीक्षा टीप: कलम ३२९ नुसार निवडणुकीच्या सुरू असलेल्या प्रक्रियेत न्यायालयांना हस्तक्षेपास मनाई आहे. निवडणूक पूर्ण झाल्यानंतर केवळ उच्च न्यायालयात दाखल केलेल्या 'निवडणूक याचिकेद्वारे'च (कलम ३२९(b)) निवडणुकीला आव्हान दिले जाऊ शकते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

Correct Answer: Option (3) Only d is correct.

Explanation:

Bar on interference by courts in electoral matters:

• Article 329 (d): Specifically provides a constitutional Bar to interference by courts in electoral matters:
• Article 329(a): Bars questioning the validity of delimitation laws in any court.
• Article 329(b): Stipulates that no election to either House of Parliament or State Legislature shall be called in question except by an Election Petition presented to such authority and in such manner as provided by law.
• Reference to other articles:
• Article 324: Superintendence, direction, and control of elections by ECI.
• Article 325: Single general electoral roll with no discrimination.
• Article 327: Power of Parliament to make laws regarding elections.

Hence, the correct answer is Option (3) Only d is correct (Article 329).

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

📌 MPSC Exam Tip: Under Article 329, courts cannot interfere during the ongoing election process. An election can only be challenged post-declaration via an Election Petition under Article 329(b).

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →