खालील मुद्यांचा विचार करा. अ) संविधान अंमलात आल्यानंतर सन 1991-93 मध्ये सर्वात प्रथम न्या.रामास्वामी यांच्याविरूद्ध महाभियोग प्रक्रिया सुरू करण्यात आली. ब) समितीला न्यायाधीश दोषी आढळले. क) काँग्रेस पक्षाने लोकसभेत ठरावाच्या विरोधात मतदान केले. पर्यायी उत्तरे :
EN
Consider the following points:
a) After the commencement of the Constitution, impeachment proceedings were initiated for the very first time in 1991-93 against Justice Ramaswami.
b) The Inquiry Committee found the Judge guilty.
c) The Congress party voted against the resolution in the Lok Sabha.
Alternative answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (२) अ आणि ब बरोबर आहे
सविस्तर विश्लेषण:
न्यायमूर्ती व्ही. रामास्वामी यांच्यावरील महाभियोग प्रकरणाचा इतिहास:
•
विधान (अ) बरोबर आहे: स्वतंत्र भारताच्या इतिहासात सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश न्या. व्ही. रामास्वामी (Justice V. Ramaswami) यांच्याविरुद्ध १९९१-९३ मध्ये प्रथमच महाभियोग प्रक्रिया सुरू करण्यात आली होती.
•
विधान (ब) बरोबर आहे: न्या. पी. बी. सावंत यांच्या अध्यक्षतेखालील तीन सदस्यीय चौकशी समितीने न्या. रामास्वामी यांना पंजाब व हरियाणा उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायाधीश असताना केलेल्या आर्थिक गैरव्यवहारांबद्दल 'दोषी' (Guilty of misbehaviour) ठरवले होते.
•
विधान (क) चुकीचे आहे: मे १९९३ मध्ये जेव्हा हा प्रस्ताव लोकसभेत मतदानासाठी आला, तेव्हा सत्ताधारी काँग्रेस पक्षाने ठरावाच्या विरोधात मतदान केले नाही, तर मतदानावर बहिष्कार टाकला / मतदानात भाग घेतला नाही (Abstained from voting). परिणामी, उपस्थित व मतदान करणाऱ्यांच्या २/३ बहुमताची अट पूर्ण न झाल्याने हा महाभियोग ठराव बारगळला.
त्यामुळे केवळ अ आणि ब बरोबर आहेत (पर्याय २).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
न्या. व्ही. रामास्वामी (१९९१-९३): महाभियोगाची प्रक्रिया सुरू झालेले पहिले न्यायाधीश. काँग्रेस खासदारांनी मतदानात तटस्थ राहिल्यामुळे प्रस्ताव फेटाळला गेला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) a and b are correct
Detailed Analysis:
History of impeachment proceedings against Justice V. Ramaswami:
•
Statement (a) is correct: Impeachment proceedings under the Judges (Inquiry) Act, 1968 were initiated for the first time in 1991–1993 against Supreme Court Judge Justice V. Ramaswami.
•
Statement (b) is correct: The three-judge inquiry committee headed by Justice P.B. Sawant found him guilty of gross misbehaviour and financial irregularities during his tenure as Chief Justice of Punjab & Haryana High Court.
•
Statement (c) is incorrect: The ruling Congress party did NOT vote against the motion; instead, they abstained from voting. Consequently, the motion failed to secure the constitutionally required two-thirds majority of members present and voting.
Hence, a and b are correct (Option 2).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Justice V. Ramaswami was the first judge to face impeachment (1991-93); the motion failed due to Congress party abstention.