खालील विधाने विचारात घ्या : (a) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाची स्थापना सन 1935 मध्ये करण्यात आली. (b) भारतातील प्रमुख 14 व्यापारी बँकांचे जुलै 1959 मध्ये राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले. (c) जुलै 1955 मध्ये स्टेट बँक ऑफ इंडियाची स्थापना करण्यात आली. (d) रिझर्व्ह बँकेचे मुख्य कार्यालय मुंबई येथे आहे. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/विधाने बरोबर आहे/त?
EN
Consider the following statements :(a) Reserve Bank of India was established in the year 1935. (b) Major 14 commercial banks in India were nationalized in July 1959. (c) State Bank of India was established in July 1955. (d) The head office of the Reserve Bank is at Mumbai. Which of the above statement/s is/are correct?
स्पष्टीकरण:
योग्य उत्तर पर्याय ४ म्हणजेच (a), (c) आणि (d) आहे.
१.
विधानांची सत्यता पडताळणी:
•
विधान (a) बरोबर: हिल्टन यंग कमिशनच्या शिफारशीनुसार रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया कायदा, १९३४ अन्वये १ एप्रिल १९३५ रोजी आरबीआयची स्थापना झाली.
•
विधान (b) चूक: भारतातील प्रमुख १४ व्यापारी बँकांचे राष्ट्रीयीकरण १९ जुलै १९६९ रोजी झाले (१९५९ मध्ये नाही). (दुसऱ्या टप्प्यात १५ एप्रिल १९८० रोजी आणखी ६ बँकांचे राष्ट्रीयीकरण झाले).
•
विधान (c) बरोबर: अखिल भारतीय ग्रामीण पत पाहणी समितीच्या (गोरवाला समिती) शिफारशीनुसार इम्पेरियल बँकेचे रूपांतर करून १ जुलै १९५५ रोजी स्टेट बँक ऑफ इंडियाची (SBI) स्थापना झाली.
•
विधान (d) बरोबर: आरबीआयचे मुख्यालय सुरुवातीला कोलकाता येथे होते; १९३७ मध्ये ते कायमस्वरूपी मुंबई येथे हलवण्यात आले.
अतः विधाने (a), (c) आणि (d) सत्य आहेत, तर (b) असत्य आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
आरबीआय स्थापना: १ एप्रिल १९३५ (राष्ट्रीयीकरण: १ जानेवारी १९४९)
•
एसबीआय स्थापना: १ जुलै १९५५ (इम्पेरियल बँकेचे राष्ट्रीयीकरण)
•
१४ मोठ्या बँकांचे राष्ट्रीयीकरण: १९ जुलै १९६९ (ठेवी > ५० कोटी)
•
६ बँकांचे राष्ट्रीयीकरण: १५ एप्रिल १९८० (ठेवी > २०० कोटी).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Explanation:
The correct option is 4, i.e., (a), (c) and (d).
1.
Evaluation of Historical Banking Milestones:
•
(a) Correct: The Reserve Bank of India commenced operations on April 1, 1935, under the Reserve Bank of India Act, 1934 (following Hilton Young Commission recommendations).
•
(b) Incorrect: The historic first phase of bank nationalization of 14 major commercial banks occurred on July 19, 1969 (under Indira Gandhi), NOT in 1959.
•
(c) Correct: State Bank of India (SBI) was established on July 1, 1955, via the nationalization and reconstitution of the Imperial Bank of India under the SBI Act, 1955.
•
(d) Correct: Originally headquartered in Calcutta (Kolkata), the RBI's central office was permanently shifted to Mumbai in 1937.
Hence, statements (a), (c), and (d) are correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Milestone dates to memorize:
•
RBI: 1 April 1935
•
SBI: 1 July 1955
•
14 Commercial Banks: 19 July 1969
•
6 More Banks: 15 April 1980.