खालील विधाने विचारात घ्या : अ) ऑपरेशन फ्लड म्हणून ओळखली जाणारी धवल (श्वेत) क्रांती (White Revolution) भारतात 1960 मध्ये सुरु झाली. ब) वर्गीस कुरियन हे धवल क्रांतीचे जनक होते. क) वर्गीस कुरियन यांनी त्यांचे मित्र एच्.एम्. दलाया यांच्यासह दुध पावडर बनवण्याचा शोध लावला. ड) भारतातील धवल क्रांतीचे तीन टप्पे होते. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत?
EN
Consider the following statements:
(a) The White Revolution, known as Operation Flood, started in India in 1960 (or 1970).
(b) Verghese Kurien was the Father of the White Revolution.
(c) Verghese Kurien, along with his associate H.M. Dalaya, invented the process of making skimmed milk powder from buffalo milk.
(d) The White Revolution in India had three phases.
Which of the above statements are correct?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) वरील सर्व
भारतातील धवल क्रांतीच्या (White Revolution) अधिकृत इतिहासानुसार पर्याय (४) वरील सर्व हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
विधान अ सत्य: भारतातील धवल क्रांतीची पूर्वतयारी व सुरुवात १९६० च्या दशकात झाली आणि औपचारिक 'ऑपरेशन फ्लड' १९७० मध्ये राष्ट्रीय डेअरी विकास मंडळामार्फत सुरू झाले.
•
विधान ब सत्य: डॉ. व्हर्गिस कुरियन (Verghese Kurien) यांना भारतात 'धवल क्रांतीचे जनक' (Father of White Revolution) मानले जाते.
•
विधान क सत्य: डॉ. व्हर्गिस कुरियन आणि त्यांचे तंत्रज्ञान सहकारी एच. एम. दलाया (H. M. Dalaya) यांनी जगात प्रथमच म्हशीच्या दुधापासून स्किम्ड मिल्क पावडर आणि घनरूप दुग्धजन्य पदार्थ बनवण्याचे क्रांतिकारक तंत्रज्ञान विकसित केले (यापूर्वी जगभरात केवळ गाईच्या दुधापासूनच पावडर बनवता येत असे).
•
विधान ड सत्य: ऑपरेशन फ्लड / धवल क्रांती तीन टप्प्यांत राबवली गेली:
•
पहिला टप्पा: १९७० ते १९८०
•
दुसरा टप्पा: १९८१ ते १९८५
•
तिसरा टप्पा: १९८५ ते १९९६.
•
एमपीएससीच्या अधिकृत उत्तरतालिकेनुसार ही सर्व विधाने सत्य मानण्यात आली असून पर्याय (४) वरील सर्व हे अचूक उत्तर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: धवल क्रांतीचे महत्त्वाचे टप्पे व शोध:
•
एच. एम. दलाया: म्हशीच्या दुधापासून दूध पावडर बनवण्याचे तंत्रज्ञान विकसित करणारे तंत्रज्ञ.
•
अमुल (AMUL): आणंद, गुजरात येथील सहकारी दुग्ध संस्था.
•
राष्ट्रीय डेअरी विकास मंडळ (NDDB): स्थापना १९६५.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) All of the above
In the history of India's dairy sector and Operation Flood, Option (4) All of the above is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Statement (a) is accepted as correct: The foundations of the dairy movement were laid in the 1960s with NDDB's creation (1965), culminating in Operation Flood in 1970.
•
Statement (b) is correct: Dr. Verghese Kurien is universally acknowledged as the 'Father of the White Revolution in India'.
•
Statement (c) is correct: Dr. Verghese Kurien and dairy engineer H. M. Dalaya revolutionized the dairy industry globally by inventing the process to manufacture skimmed milk powder and condensed milk from buffalo milk.
•
Statement (d) is correct: Operation Flood was implemented in three distinct phases: Phase I (1970–1980), Phase II (1981–1985), and Phase III (1985–1996).
•
As per the official MPSC answer key, Option (4) All of the above is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Operation Flood Highlights:
•
H. M. Dalaya's breakthrough: Buffalo milk powder production.
•
Three implementation phases from 1970 to 1996.