पुढील विधानांचा विचार करा : विधान I : भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 16 (4ब) अनुसूचित जाती आणि जमातींच्या आरक्षणा संदर्भात कायदा करण्याचे अधिकार राज्यांना देतो. विधान II : अनुच्छेद 16 (4ब) हे 84 व्या दुरुस्ती अधिनियम, 2000 ने जोडले आहे. पर्यायी उत्तरे :
अचूक उत्तर: पर्याय (३) दोन्ही विधाने चुक
सविस्तर कायदेशीर व तांत्रिक विश्लेषण:
अनुच्छेद १६(४-ब) हे पदोन्नतीतील आरक्षणाविषयी नसून, ते 'अनुशेष / बॅकलॉग पदे' (Backlog / Carry-forward vacancies) भरताना ५०% आरक्षणाची कमाल मर्यादा शिथिल करण्याबाबत आहे. (पदोन्नतीत आरक्षणाची तरतूद अनुच्छेद १६(४-ए) मध्ये आहे).
अनुच्छेद १६(४-ब) हे ८४ व्या दुरुस्तीने नव्हे, तर ८१ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, २००० (81st Amendment Act, 2000) द्वारे संविधानात समाविष्ट केले गेले आहे.
📌 MPSC परीक्षा टीप:
कलम १६ मधील दुरुस्त्या:
Correct Answer: Option (3) Both statements are incorrect
Detailed Legal & Technical Analysis:
Article 16(4B) deals with the carry-forward rule for unfilled backlog vacancies (exempting them from the 50% reservation limit). Reservation in promotion for SC/ST is governed by Article 16(4A).
Article 16(4B) was inserted by the 81st Constitutional Amendment Act, 2000, not the 84th Amendment.
📌 MPSC Exam Tip:
Article 16 Amendments: