निवडणूकी वेळी जर एखादा उमेदवार किंवा त्यांच्या प्रतिनिधीला (agent) काही विशिष्ट तक्रार वा अडचण/ समस्या निवडणूकीच्या आयोजना विषयी असल्यास ते यासंबंधी कोणाच्या निदर्शनास आणु शकतात ?
EN
During an election, if a candidate or their election agent has a specific grievance or difficulty regarding the conduct of elections, to whom can they bring it to notice?
अचूक उत्तर: पर्याय (४) निरीक्षक
स्पष्टीकरण:
निवडणूक निरीक्षक (Election Observers):
•
लोकप्रतिनिधीत्व कायदा, १९५१ च्या कलम २०B अन्वये भारतीय निवडणूक आयोग केंद्र व राज्य सरकारच्या वरिष्ठ सनदी अधिकाऱ्यांची (IAS/IPS/IRS) 'निवडणूक निरीक्षक' (Observers) म्हणून नियुक्ती करतो.
•
हे निरीक्षक थेट निवडणूक आयोगाचे प्रतिनिधी ('Eyes and Ears' of ECI) म्हणून काम करतात.
•
निवडणूक काळात उमेदवार, त्यांचे प्रतिनिधी किंवा राजकीय पक्ष यांना निवडणूक आयोजनाबाबत, आचारसंहितेच्या उल्लंघनाबाबत किंवा स्थानिक अधिकाऱ्यांच्या पक्षपाताबाबत काही विशिष्ट तक्रार वा अडचण असल्यास, ते ही बाब थेट सामान्य निरीक्षक (General Observer) किंवा खर्च निरीक्षक (Expenditure Observer) यांच्या निदर्शनास आणून देऊ शकतात. निरीक्षकांचा संपर्क क्रमांक व भेटण्याची वेळ जाहीर केली जाते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: RPA 1951 च्या कलम २०B नुसार निवडणूक निरीक्षकांची (Observers) नियुक्ती होते. मतमोजणी थांबवण्याचे किंवा गैरप्रकार आढळल्यास मतदान रद्द करण्याचे थेट अधिकार निरीक्षकांना असतात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Observer
Explanation:
Role of Election Observers under RPA 1951:
•
Under Section 20B of the Representation of the People Act, 1951, the Election Commission of India nominates senior civil servants (IAS/IPS/IRS) as Election Observers (General, Police, and Expenditure Observers).
•
Observers act as the 'eyes and ears' of the Commission in the field.
•
If any candidate or election agent has a grievance, problem, or allegation of bias regarding election conduct or violations of the Model Code of Conduct, they can directly submit representations to the Observer, who has designated daily visiting hours and dedicated contact lines.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Section 20B of RPA 1951 empowers Election Observers. Observers have statutory powers to direct the Returning Officer to stop counting or withhold declaration of results if irregularities occur.