२६ जानेवारी १९५० रोजी भारताचे संविधान पूर्णतः अंमलात आल्यानंतर घटनासभेचे अस्तित्व संपुष्टात आले; परंतु पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर नवीन संसद अस्तित्वात येईपर्यंत घटनासभेने भारताची पहिली 'तात्पुरती संसद' (Provisional Parliament) म्हणून खालीलपैकी कोणत्या तारखेपर्यंत कार्य केले? (१) २४ जानेवारी, १९५० (२) २६ जानेवारी, १९५० (३) २५ ऑक्टोबर, १९५१ (४) १७ एप्रिल, १९५२ योग्य पर्याय निवडा:
EN
Following the full commencement of the Constitution on 26th January 1950, the Constituent Assembly ceased to exist as a constitution-making body and transformed into the 'Provisional Parliament' of India. It functioned as the Provisional Parliament until which of the following dates?
(1) 24th January 1950
(2) 26th January 1950
(3) 25th October 1951
(4) 17th April 1952
Choose the correct option:
योग्य उत्तर: पर्याय (४) - १७ एप्रिल, १९५२.
विश्लेषण:
•
भारतीय राज्यघटनेच्या कलम ३७९ ते ३९२ (भाग २१ - तात्पुरत्या व संक्रमणकालीन तरतुदी) अंतर्गत घटनासभेला भारताची तात्पुरती संसद (Provisional Parliament) म्हणून अधिकार देण्यात आले होते.
•
२६ जानेवारी १९५० पासून पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुका (१९५१-५२) पार पडेपर्यंत घटनासभेनेच भारताची एकसदनी संसद म्हणून कायदेमंडळाचे सर्व कार्य केले.
•
१७ एप्रिल १९५२ रोजी तात्पुरती संसद विसर्जित झाली आणि पहिल्या सार्वत्रिक निवडणुकीनंतर मे १९५२ मध्ये दोन्ही सभागृहांची (लोकसभा व राज्यसभा) पहिली निर्वाचित संसद अस्तित्वात आली.
•
या तात्पुरत्या संसदेनेच प्रसिद्ध 'पहिली घटनादुरुस्ती कायदा, १९५१' (1st Constitutional Amendment Act, 1951) संमत केला होता.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
घटनासभेने दुहेरी भूमिका बजावली होती:
१)
घटनानिर्मिती सभा म्हणून: अध्यक्ष डॉ. राजेंद्र प्रसाद.
२)
कायदेमंडळ (संसद) म्हणून: अध्यक्ष ग. वा. मावळंकर (G. V. Mavalankar).
तात्पुरती संसद १७ एप्रिल १९५२ रोजी समाप्त झाली आणि १३ मे १९५२ रोजी पहिल्या निर्वाचित संसदेचे पहिले अधिवेशन सुरू झाले.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) - 17th April 1952.
Analysis:
•
Under the transitional provisions (Article 379 of the original Constitution), the Constituent Assembly of India became the Provisional Parliament of India on 26th January 1950.
•
It functioned as a unicameral legislative body until India's first general elections (1951-52) were completed.
•
On 17th April 1952, the Provisional Parliament ceased to exist.
•
The first elected bicameral Parliament of India (consisting of the Lok Sabha and Rajya Sabha) was formally constituted in April 1952 and held its first joint session on 13th May 1952.
•
Notable achievement: The Provisional Parliament enacted the 1st Constitutional Amendment Act, 1951 (introducing the Ninth Schedule and reasonable restrictions on free speech).
Distractor Evaluation:
•
Option (1) & (2): January 1950 dates mark the final assembly session and commencement of the Constitution, not the end of the provisional parliament.
•
Option (4): Exactly matches the date on which the Provisional Parliament ceased to exist (17 April 1952).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Dual role of Constituent Assembly:
•
As Constitution-maker: Presided over by Dr. Rajendra Prasad.
•
As Ordinary Legislature: Presided over by G. V. Mavalankar.
First sitting of the newly elected Parliament took place on 13 May 1952.