शपथा किंवा प्रतिज्ञांचे नमुने भारतीय राज्यघटनेच्या ________ अनुसूचीमध्ये समाविष्ट करण्यात आले आहेत.
EN
Forms of Oaths or Affirmations are included in the ________ Schedule of the Constitution of India.
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (तिसऱ्या)
स्पष्टीकरण:
शपथा किंवा प्रतिज्ञांचे नमुने (Forms of Oaths or Affirmations) भारतीय राज्यघटनेच्या तिसऱ्या अनुसूचीमध्ये (Third Schedule) समाविष्ट करण्यात आले आहेत.
१.
तिसऱ्या अनुसूचीचे स्वरूप:
•
यात विविध संवैधानिक पदाधिकाऱ्यांच्या पदग्रहण आणि गोपनीयतेच्या शपथांचे नमुने दिलेले आहेत:
१.
केंद्रीय मंत्री
२.
संसदेच्या निवडणुकीचे उमेदवार
३.
संसद सदस्य (खासदार)
४.
सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
५.
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक (CAG)
६.
राज्य मंत्री
७.
राज्य विधिमंडळ निवडणुकीचे उमेदवार
८.
राज्य विधिमंडळ सदस्य (आमदार/विधानपरिषद सदस्य)
९.
उच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश.
२.
महत्त्वाचा अपवाद (पाठ ठेवा):
•
राष्ट्रपतींची शपथ (कलम ६०), उपराष्ट्रपतींची शपथ (कलम ६९) आणि राज्यपालांची शपथ (कलम १५९) या तिघांच्या शपथा तिसऱ्या अनुसूचीत नसून थेट त्यांच्या संबंधित कलमांमध्ये दिलेल्या आहेत.
३.
इतर पर्यायांचे विश्लेषण:
•
पहिली अनुसूची: राज्ये व केंद्रशासित प्रदेश.
•
सहावी अनुसूची: ईशान्येकडील आदिवासी क्षेत्रे.
•
दहावी अनुसूची: पक्षांतर बंदी कायदा.
त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय ३ (तिसऱ्या) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
तिसऱ्या अनुसूचीत कोणाच्या शपथांचा समावेश नाही?
$\rightarrow$ राष्ट्रपती (कलम ६०), उपराष्ट्रपती (कलम ६९) आणि राज्यपाल (कलम १५९).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (तिसऱ्या - Third)
Explanation:
The Third Schedule of the Constitution of India prescribes the Forms of Oaths or Affirmations for various constitutional dignitaries:
1.
Dignitaries Covered under the Third Schedule:
•
Union Ministers
•
Candidates for election to Parliament
•
Members of Parliament (MPs)
•
Judges of the Supreme Court
•
Comptroller and Auditor General of India (CAG)
•
State Ministers
•
Candidates for election to State Legislatures
•
Members of State Legislatures (MLAs/MLCs)
•
Judges of High Courts.
2.
Crucial Constitutional Exceptions:
•
The oaths for the President (Article 60), Vice-President (Article 69), and Governor (Article 159) are explicitly set out in their respective Articles and are NOT in the Third Schedule.
3.
Review of Other Options:
•
First Schedule: Territories.
•
Sixth Schedule: Administration of tribal areas in AMTM.
•
Tenth Schedule: Disqualification on grounds of defection.
Hence, Option 3 (Third) is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
A favorite MPSC trick question: The President, Vice-President, and Governors take oaths under Articles 60, 69, and 159 respectively, NOT under the Third Schedule!