योग्य कथन ओळखा: अ) डॉ. बी. आर. आंबेडकर यांनी भाग III चे वर्णन संविधानाचा 'सर्वाधिक टीकात्मक भाग' असे केले आहे. ब) डॉ. बी. आर. आंबेडकर यांनी अनुच्छेद 32 चे वर्णन संविधानाचा 'आत्मा आणि हृदय' असे केले आहे. पर्यायी उत्तरे :
EN
Identify the correct statement(s):
a) Dr. B. R. Ambedkar described Part III as the 'most criticized part' of the Constitution.
b) Dr. B. R. Ambedkar described Article 32 as the 'soul and heart' of the Constitution.
Alternative Answers:
अचूक उत्तर: पर्याय (3) वरीलपैकी सर्व
सविस्तर घटनात्मक विश्लेषण:
संविधान सभेतील मसुदा समितीचे अध्यक्ष डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी संविधानाच्या या दोन्ही भागांचे केलेले ऐतिहासिक वर्णन:
•
कथन (अ) बरोबर आहे:
•
राज्यघटनेच्या भाग III (मूलभूत हक्क) वर संविधान सभेत सर्वाधिक चर्चा, वादविवाद आणि टीका झाली होती.
•
या पार्श्वभूमीवर डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी भाग III चा उल्लेख करताना म्हटले होते की, "भाग III हा राज्यघटनेचा सर्वाधिक टीकात्मक भाग (most criticized part of the Constitution) आहे."
•
कथन (ब) बरोबर आहे:
•
अनुच्छेद 32 (घटनात्मक उपायांचा अधिकार):
•
डॉ. आंबेडकरांनी संविधान सभेत ठामपणे सांगितले होते: *"जर मला विचारले गेले की राज्यघटनेतील असा कोणता अनुच्छेद आहे ज्याच्याशिवाय ही राज्यघटना निरुपयोगी ठरेल, तर मी अनुच्छेद 32 व्यतिरिक्त इतर कोणत्याही कलमाकडे निर्देश करू शकत नाही. तो राज्यघटनेचा आत्मा आणि हृदय (very soul of the Constitution and the very heart of it) आहे."*
म्हणून दोन्ही कथने (अ आणि ब) सत्य आहेत (पर्याय 3: वरीलपैकी सर्व).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
डॉ. बी. आर. आंबेडकर यांची सुप्रसिद्ध विधाने:
•
भाग III (मूलभूत हक्क): "संविधानाचा सर्वाधिक टीकात्मक भाग" (Most criticized part).
•
अनुच्छेद 32: संविधानाचा "आत्मा आणि हृदय" (Heart and Soul of the Constitution).
•
मार्गदर्शक तत्त्वे (Part IV): "नाविन्यपूर्ण वैशिष्ट्य" (Novel features of the Constitution).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) All of the above
Detailed Constitutional Analysis:
Historic observations by Dr. B. R. Ambedkar in the Constituent Assembly:
•
Statement (a) is correct:
•
Part III of the Constitution (Fundamental Rights) underwent prolonged debate and scrutiny.
•
Dr. B. R. Ambedkar characterized Part III as the "most criticized part of the Constitution".
•
Statement (b) is correct:
•
During debates on Article 32 (Right to Constitutional Remedies), Dr. Ambedkar declared:
•
*"If I was asked to name any particular article in this Constitution as the most important—an article without which this Constitution would be a nullity—I could not refer to any other article except this one. It is the very soul of the Constitution and the very heart of it."*
Thus, both statements a and b are historically and constitutionally accurate.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
Dr. B. R. Ambedkar's Notable Descriptions:
•
Part III: "Most criticized part of the Constitution".
•
Article 32: "Heart and soul of the Constitution".
•
Part IV (DPSPs): "Novel features of the Constitution".