खालीलपैकी अयोग्य कथन/ने ओळखा. एखादी व्यक्ती, भारतीय नागरिक, आणि _____असल्याशिवाय सर्वोच्च न्यायालयाचा न्यायाधीश म्हणून नियुक्तीस पात्र असणार नाही. अ. एखाद्या उच्च न्यायालयांची अथवा अशा दोन किंवा अधिक न्यायालयांची निदान सलग दहा वर्षे न्यायाधीश. ब. एखाद्या उच्च न्यायालयाचा अथवा अशा दोन किंवा अधिक न्यायालयाचा निदान सलग पाच वर्षे अधिवक्ता. क. राष्ट्रपतीच्या मते विख्यात विधिवेत्ता.
EN
Identify the incorrect statement(s):
A person shall not be qualified for appointment as a Judge of the Supreme Court unless he is a citizen of India and:
a. Has been for at least 10 consecutive years a Judge of a High Court or of two or more such courts in succession.
b. Has been for at least 5 consecutive years an advocate of a High Court or of two or more such courts in succession.
c. Is, in the opinion of the President, a distinguished jurist.
अचूक उत्तर: पर्याय (३) अ व ब दोन्ही
सविस्तर विश्लेषण:
सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांच्या पात्रतेबाबत संविधानाच्या कलम १२४(३) मधील तरतुदी:
•
खरी घटनात्मक पात्रता:
१.
ती व्यक्ती भारताची नागरिक असावी; आणि
२.
एखाद्या उच्च न्यायालयात सलग किमान ५ वर्षे न्यायाधीश राहिलेली असावी (विधानात चुकीने १० वर्षे म्हटले आहे).
३.
किंवा उच्च न्यायालयात सलग किमान १० वर्षे अधिवक्ता (वकील) राहिलेली असावी (विधानात चुकीने ५ वर्षे म्हटले आहे).
४.
किंवा राष्ट्रपतींच्या मते विख्यात विधिवेत्ता (Distinguished Jurist) असावी.
•
विधानांची तपासणी:
•
विधान (अ) अयोग्य आहे: उच्च न्यायालयात ५ वर्षे न्यायाधीश असणे आवश्यक आहे (१० वर्षे नाही).
•
विधान (ब) अयोग्य आहे: उच्च न्यायालयात १० वर्षे अधिवक्ता असणे आवश्यक आहे (५ वर्षे नाही).
•
विधान (क) योग्य आहे: राष्ट्रपतींच्या मते विख्यात विधिवेत्ता असणे ही खरी पात्रता आहे.
त्यामुळे अ व ब दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत (पर्याय ३).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप:
•
सर्वोच्च न्यायालय न्यायाधीश पात्रता:
•
उच्च न्यायालयात न्यायाधीश = किमान ५ वर्षे.
•
उच्च न्यायालयात वकील = किमान १० वर्षे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Both a and b
Detailed Analysis:
Constitutional qualifications for appointment as a Supreme Court Judge under Article 124(3):
•
Actual Constitutional Requirements:
1.
Must be a citizen of India; AND
2.
Must have been a Judge of a High Court for at least 5 years (statement 'a' incorrectly states 10 years); OR
3.
Must have been an Advocate of a High Court for at least 10 years (statement 'b' incorrectly states 5 years); OR
4.
Must be, in the opinion of the President, a distinguished jurist (statement 'c' is correct).
•
Evaluation of Statements:
•
Statement (a) is INCORRECT: The requirement is 5 years as a High Court judge, not 10.
•
Statement (b) is INCORRECT: The requirement is 10 years as an advocate, not 5.
•
Statement (c) is CORRECT.
Hence, both a and b are incorrect (Option 3).
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip:
•
High Court Judge requirement = 5 years; High Court Advocate requirement = 10 years (easy mnemonic: 5 as Judge, 10 as Advocate).