'जनहित याचिका' या संकल्पनेचा उगम खालीलपैकी कोणत्या देशात झाला आहे ?
EN
In which of the following countries did the concept of 'Public Interest Litigation' originate?
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (अमेरिका)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
संकल्पनेचा उगम: जनहित याचिका (Public Interest Litigation - PIL) या संकल्पनेचा उगम अमेरिकेत (USA) १९६० च्या दशकाच्या उत्तरार्धात झाला. अमेरिकेत याला 'पब्लिक इंटरेस्ट लॉ' (Public Interest Law) असे संबोधले गेले, ज्याचा उद्देश वंचित नागरिक, कृष्णवर्णीय, ग्राहक आणि पर्यावरणवादी गटांना कायदेशीर प्रतिनिधित्व मिळवून देणे हा होता.
२.
भारतात स्वीकार: भारतात १९८० च्या दशकाच्या सुरुवातीला सर्वोच्च न्यायालयाचे तत्कालीन न्यायमूर्ती पी. एन. भगवती आणि व्ही. आर. कृष्णा अय्यर यांनी ही संकल्पना अत्यंत प्रभावीपणे रुजवली आणि विकसित केली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
उगम देश: अमेरिका (USA - १९६० चे दशक).
•
भारतातील प्रणेते: न्या. व्ही. आर. कृष्णा अय्यर व न्या. पी. एन. भगवती.
•
भारतामधील पहिली प्रसिद्ध जनहित याचिका: हुसेनआरा खातून विरुद्ध गृह सचिव, बिहार राज्य (१९७९) (कारागृहातील कच्च्या कैद्यांच्या मानवी हक्कांबाबत).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (USA)
Detailed Explanation:
1.
Origin of PIL: The concept of Public Interest Litigation (PIL) originated in the United States of America (USA) in the late 1960s. It was part of the 'Public Interest Law' movement designed to provide legal representation to unrepresented and marginalized groups (racial minorities, consumers, environmental groups).
2.
Adoption in India: In India, PIL was introduced and championed in the late 1970s and early 1980s through the judicial activism of Justice P. N. Bhagwati and Justice V. R. Krishna Iyer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Country of origin: USA (late 1960s).
•
Pioneers in India: Justice V. R. Krishna Iyer and Justice P. N. Bhagwati.
•
First landmark PIL case in India: Hussainara Khatoon v. Home Secretary, State of Bihar (1979) regarding plight of undertrial prisoners.