जम्मू आणि काश्मीर केंद्रशासित प्रदेशातील कोणत्या सीमेलगतच्या जिल्ह्यात भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणामध्ये सोने (Gold) आणि जस्त (Zinc) यांच्या खाण साठ्यांची उपस्थिती नोंदवण्यात आली आहे?
EN
In which strategic district of the Union Territory of Jammu & Kashmir have geological investigations confirmed deposits of gold and zinc ores?
योग्य उत्तर: पर्याय (१) - बारामुल्ला.
विश्लेषण:
•
जम्मू-काश्मीरच्या भूगर्भशास्त्र आणि खाण विभागाने (Directorate of Geology & Mining, J&K) केलेल्या सविस्तर भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणात उत्तर काश्मीरमधील 'बारामुल्ला' (Baramulla) जिल्ह्यात सोने आणि जस्ताचे (Zinc) संभाव्य भूगर्भीय साठे असल्याचे सिद्ध झाले आहे.
•
बारामुल्ला परिसरातील खडकांमध्ये बहु-धातू सल्फाइड शिरा (Polymetallic veins) आढळल्या आहेत, ज्यामध्ये तांबे, शिसे, जस्त आणि सूक्ष्म सोन्याचे कण समाविष्ट आहेत.
•
जम्मू-काश्मीर इतरही मौल्यवान खनिजांसाठी प्रसिद्ध आहे; जसे की रियासी जिल्ह्यातील ५९ लाख टन उच्च प्रतीचे 'लिथियम' (Lithium) साठे आणि किश्तवाडमधील जागतिक दर्जाचे 'नीलम' (Sapphire/सफायर).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
फेब्रुवारी २०२३ मध्ये भारतीय भूवैज्ञानिक सर्वेक्षणाने (GSI) जम्मू-काश्मीरमधील 'रियासी' (Reasi) जिल्ह्यातील सलाल-हैमाना भागात भारतातील पहिल्या महाकाय 'लिथियम' साठ्याचा शोध लावला.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) - Baramulla.
Analysis:
•
Exploratory field surveys conducted by the Directorate of Geology and Mining, J&K, delineated prospective occurrences of alluvial and native gold along with zinc-lead sulphides in the Baramulla district of north Kashmir.
•
The polymetallic hydrothermal quartz veins in the pre-Cambrian crystalline formations of the Pir Panjal and Shamshabari ranges around Baramulla host these trace metallic signatures.
Distractor Analysis:
•
Anantnag, Udhampur, and Pulwama are known for limestone and gypsum rather than gold-zinc veins.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
In February 2023, GSI discovered 5.9 million tonnes of inferred Lithium reserves at Salal-Haimana in the Reasi district of J&K.