“सरकारी खर्चाने चालणाऱ्या शिक्षण संस्थात धर्मवंशादि कारणास्तव कोणालाही प्रवेश नाकारू शकत नाही." अशी तरतुद .............आहे.
EN
"No citizen shall be denied admission into any educational institution maintained by the State on grounds only of religion, race, etc." Under which right is this provision found?
अचूक उत्तर: पर्याय (4) सांस्कृतिक व शैक्षणिक अधिकारात
सविस्तर विश्लेषण:
•
अनुच्छेद 29(2) आणि सांस्कृतिक व शैक्षणिक अधिकार (योग्य उत्तर): प्रश्नातील तरतूद भारतीय राज्यघटनेच्या अनुच्छेद 29(2) मध्ये नमूद आहे: "राज्याकडून चालविल्या जाणाऱ्या किंवा राज्यनिधीतून साहाय्य मिळणाऱ्या कोणत्याही शिक्षण संस्थेत कोणत्याही नागरिकाला केवळ धर्म, वंश, जात, भाषा किंवा यांपैकी कोणत्याही कारणावरून प्रवेश नाकारला जाणार नाही."
•
संविधानाच्या भाग-३ मध्ये अनुच्छेद 29 आणि अनुच्छेद 30 हे 'सांस्कृतिक व शैक्षणिक अधिकार' (Cultural and Educational Rights) या शीर्षकाखाली येतात.
•
इतर अधिकारांचे गट:
•
समानतेचा अधिकार: कलमे 14 ते 18
•
स्वातंत्र्याचा अधिकार: कलमे 19 ते 22
•
धार्मिक स्वातंत्र्याचा अधिकार: कलमे 25 ते 28
•
म्हणून ही तरतूद 'सांस्कृतिक व शैक्षणिक अधिकारात' येते.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: लक्षात ठेवा: धर्म, वंश, जात यावरून सार्वजनिक ठिकाणी भेदभावास बंदी कलम 15(2) (समानतेचा हक्क) मध्ये आहे; परंतु 'शिक्षण संस्थांमधील प्रवेशाबाबत' भेदभावास बंदी कलम 29(2) (सांस्कृतिक व शैक्षणिक हक्क) मध्ये आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) Cultural and Educational Rights
Detailed Analysis:
•
Article 29(2) under Cultural and Educational Rights (Correct Answer): The quoted provision forms the exact constitutional text of Article 29(2): "No citizen shall be denied admission into any educational institution maintained by the State or receiving aid out of State funds on grounds only of religion, race, caste, language or any of them."
•
In Part III of the Constitution, Articles 29 and 30 are grouped together under the heading 'Cultural and Educational Rights'.
•
Categorization of other rights:
•
Right to Equality: Articles 14 to 18
•
Right to Freedom: Articles 19 to 22
•
Right to Freedom of Religion: Articles 25 to 28
•
Therefore, this protection is classified under Cultural and Educational Rights.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Distinction to remember: Non-discrimination in public places belongs to Article 15 (Right to Equality), whereas non-discrimination in admission to state-aided educational institutions belongs to Article 29(2) (Cultural and Educational Rights).