मानवी रोग संशोधनात विभव असलेले अंगक ....... हे आहेत.
EN
Organoids, that have shown potential in human disease research are ________.
योग्य उत्तर: पर्याय १ (स्वयंसंघटित त्रिमितीय पेशी संवर्ध संस्था / Self organizing 3D cell culture systems)
स्पष्टीकरण:
•
ऑर्गनॉइड्स (Organoids): हे प्रयोगशाळेत मूळ पेशींपासून (Stem cells) संवर्धित केलेले स्वयंसंघटित त्रिमितीय (3D) पेशी संवर्ध संस्था आहेत.
•
हे सूक्ष्म त्रिमितीय ऊतींचे समूह मानवी अवयवांची (उदा. मेंदू, यकृत, मूत्रपिंड, फुफ्फुस) रचना आणि कार्य अत्यंत तंतोतंत दर्शवतात.
•
पारंपारिक द्विमितीय (2D) पेशी संवर्धनाच्या तुलनेत ऑर्गनॉइड्स मानवी अवयवांमधील पेशी-पेशी परस्परसंवाद आणि रोगनिर्मितीची प्रक्रिया अचूक दाखवत असल्याने कर्करोग संशोधन, औषध चाचण्या (Drug screening) आणि मानवी रोगांवरील अभ्यासात क्रांतिकारक ठरत आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
ऑर्गनॉइड्सना 'डिशमधील सूक्ष्म अवयव' (Mini-organs in a dish) असेही म्हटले जाते. हे प्लुरिपोटंट स्टेम सेल्स (iPSCs) किंवा ॲडल्ट स्टेम सेल्सपासून प्रयोगशाळेत त्रिमितीय (3D) स्वरूपात वाढवले जातात.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 1 (Self organizing 3D cell culture systems)
Explanation:
•
Organoids are miniature, in vitro generated self-organizing three-dimensional (3D) cell culture systems derived from embryonic stem cells, induced pluripotent stem cells (iPSCs), or adult stem cells.
•
Unlike traditional 2D monolayer cultures, organoids faithfully replicate the complex spatial cellular architecture, cell-to-cell signaling, differentiation trajectories, and physiological functions of corresponding in vivo human organs (e.g., cerebral, intestinal, hepatic, or renal organoids).
•
They have emerged as indispensable tools for human disease modeling, personalized therapeutics, and high-throughput pharmacological testing.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Organoids are often termed "mini-organs in a petri dish". They represent self-assembling 3D organ-like structures cultured from stem cells to model human physiology and disease pathology.