........... समितीच्या शिफारशीवरून अनुच्छेद 371(2) अन्वये महाराष्ट्र व गुजरात राज्यांसाठी विशेष तरतूदी करण्यात आल्या आहेत.
EN
Special provisions for Maharashtra and Gujarat under Article 371(2) were introduced on the recommendation of the _________ Committee.
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (गोविंद वल्लभ पंत समिती)
सविस्तर स्पष्टीकरण:
१.
ऐतिहासिक संदर्भ: १९५६ च्या राज्य पुनर्रचनेच्या वेळी विदर्भ आणि सौराष्ट्र-कच्छ या भागातील प्रादेशिक अनुशेष आणि विकासात्मक समस्या सोडवण्यासाठी तत्कालीन केंद्रीय गृहमंत्री पंडित गोविंद वल्लभ पंत (Govind Ballabh Pant) यांच्या अध्यक्षतेखालील समितीने विशेष शिफारशी केल्या होत्या.
२.
अनुच्छेद ३७१(२) ची निर्मिती: पंत समितीच्या शिफारशींच्या आधारे संविधानात ७ व्या घटनादुरुस्तीने अनुच्छेद ३७१ मध्ये विदर्भ, मराठवाडा, सौराष्ट्र आणि कच्छ या मागास विभागांच्या समन्यायी विकासासाठी स्वतंत्र विकास मंडळे स्थापन करण्याची विशेष तरतूद करण्यात आली.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
अनुच्छेद ३७१(२): गोविंद वल्लभ पंत समिती.
•
जे.व्ही.पी. समिती (१९४८): जवाहरलाल नेहरू, वल्लभभाई पटेल, पट्टाभी सीतारामय्या (भाषावार प्रांतरचना नाकारली होती).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (Govind Ballabh Pant Committee)
Detailed Explanation:
1.
Historical Context: During the States Reorganisation debates in 1956, to address regional disparities and developmental apprehensions of Vidarbha and Saurashtra-Kutch, a committee headed by the then Union Home Minister Govind Ballabh Pant made recommendations.
2.
Article 371(2): Based on the Pant Committee's proposals, special provisions were incorporated under Article 371(2) via the 7th Constitutional Amendment Act, 1956, for setting up statutory development boards for Vidarbha, Marathwada, Saurashtra, and Kutch.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Article 371(2) recommendation: Govind Ballabh Pant Committee.
•
JVP Committee (1948): Jawaharlal Nehru, Vallabhbhai Patel, Pattabhi Sitaramayya (deferred linguistic states).