भारतात मार्च २००९ मध्ये चलनात आणलेले १० रुपयांचे नाणे हे 'द्वि-धात्विक' (Bimetallic Coin) आहे. या नाण्यातील धातूंच्या संरचनेविषयी खालील विधाने विचारात घ्या: अ) नाण्याची बाहेरील कडा (Outer Ring) ही फेरिटिक स्टेनलेस स्टीलपासून बनलेली आहे. ब) नाण्याचा आतील केंद्रभाग (Center Piece) हा निकेल-ब्राँझ (Nickel-Bronze) या धातूपासून बनलेला आहे. वरील विधानांबाबत अचूक पर्याय निवडा:

अर्थव्यवस्था व नियोजन MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

EN The ₹10 coin introduced into circulation in India is a 'Bimetallic Coin'. Consider the following statements regarding its metallic composition: (a) The outer ring of the coin is composed of Ferritic Stainless Steel. (b) The inner center piece of the coin is composed of Nickel-Bronze. Select the correct option:

केवळ विधान अ योग्य आहे Only statement (a) is correct

केवळ विधान ब योग्य आहे Only statement (b) is correct

दोन्ही विधाने योग्य आहेत Both statements are correct

✓

दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत Both statements are incorrect

✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)

जाहिरात • ADVERTISEMENT

verified योग्य उत्तर: पर्याय (4) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत (पर्याय ४) आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

1. १० रुपयांच्या द्वि-धात्विक (Bimetallic) नाण्याची खरी रचना:

• बाहेरील कडा (Outer Ring): ॲल्युमिनियम ब्राँझ / निकेल-ब्रास (६५% तांबे, २०% जस्त, १५% निकेल) या पिवळसर-सोनेरी रंगाच्या मिश्रधातूपासून बनलेली आहे.

• आतील केंद्रभाग (Center Piece): फेरिटिक स्टेनलेस स्टील (FSS) (८३% लोखंड, १७% क्रोमियम) या पांढऱ्या-चांदेरी रंगाच्या धातूपासून बनलेला आहे.

2. विधानांमधील चूक:

• प्रश्नातील विधानांमध्ये बाहेरील कडा आणि आतील केंद्रभागाच्या धातूंची परस्परांशी पूर्ण अदलाबदल केलेली आहे, ज्यामुळे दोन्ही विधाने (अ आणि ब) पूर्णपणे अयोग्य ठरतात.

💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

१० रुपयांच्या द्वि-धात्विक नाण्याचे वजन ७.७१ ग्रॅम आणि व्यास २७ मिमी असतो. त्याचे बाहेरील कडे हे 'निकेल-ब्रास'चे तर केंद्र हे 'स्टेनलेस स्टील'चे असते.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Both statements are incorrect (Option 4).

Detailed Analysis:

1. True Composition of the ₹10 Bimetallic Coin:

• Outer Ring: Minted from Nickel-Brass / Aluminium Bronze alloy (golden-yellow hue; Copper 65%, Zinc 20%, Nickel 15%).

• Center Piece: Minted from Ferritic Stainless Steel (FSS) (silver-white hue; Iron 83%, Chromium 17%).

2. Why both statements are false:

• The statements have completely transposed the inner center and outer ring metallurgies, rendering both statements (a) and (b) factually inverted and incorrect.

💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

The ₹10 bimetallic coin has a weight of 7.71 grams and a diameter of 27 mm.

sell 📌 महत्त्वाचे विषय व सर्च टॅग्ज (Important Topics & Search Tags):