भारतीय संविधानातील 'संसदीय शासन व्यवस्था' (Parliamentary System of Government) आणि विधिमंडळातील कायदे करण्याची कार्यपद्धती प्रामुख्याने कोणत्या देशाच्या राज्यघटनेवरून स्वीकारण्यात आली आहे?
EN
The 'Parliamentary System of Government' and the legislative procedure in the Indian Constitution were primarily borrowed from the constitution of which country?
योग्य उत्तर पर्याय (२) 'ब्रिटन / युनायटेड किंगडम (UK)' आहे.
विश्लेषण:
१.
भारतीय संविधानाने अमेरिकेच्या अध्यक्षीय पद्धतीऐवजी ब्रिटनची वेस्टमिन्स्टर संसदीय शासन प्रणाली स्वीकारली.
२.
ब्रिटनकडून स्वीकारण्यात आलेली प्रमुख वैशिष्ट्ये:
•
संसदीय शासन प्रणाली (Parliamentary government)
•
कायद्याचे अधिराज्य (Rule of Law)
•
विधिनिर्मितीची प्रक्रिया (Legislative procedure)
•
एकच नागरिकत्व (Single citizenship)
•
मंत्रिमंडळ पद्धती (Cabinet system)
•
परमाधिकार रिट्स (Prerogative writs)
•
संसदीय विशेषाधिकार (Parliamentary privileges)
•
द्विगृही संसद (Bicameralism).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
फरक लक्षात घ्या: संसदीय प्रणाली ब्रिटनकडून घेतली असली तरी भारताची संसद ब्रिटनप्रमाणे 'सार्वभौम' (Sovereign) नाही; भारतात संविधानाचे श्रेष्ठत्व आहे.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) 'United Kingdom'.
Analysis:
1.
The framers opted for the British Westminster model of Parliamentary Government over the American presidential model.
2.
Features borrowed from the United Kingdom include:
•
Parliamentary government
•
Rule of Law
•
Legislative procedure
•
Single citizenship
•
Cabinet system
•
Prerogative writs
•
Parliamentary privileges
•
Bicameralism.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Crucial difference: While the British Parliament is legally sovereign, the Indian Parliament is non-sovereign and subject to judicial review under constitutional supremacy.