भारतीय राज्यघटनेच्या दुसऱ्या परिशिष्टामध्ये काही पदाधिकाऱ्यांचे मानधन, भत्ता, विशेषाधिकार आणि इतर बाबी यांचा समावेश आहे. खालीलपैकी कोणता पदाधिकारी यांत समाविष्ट नाही?
EN
The Second Schedule of the Constitution of India contains provisions relating to emoluments, allowances, privileges and other matters of certain dignitaries. Which of the following dignitaries is NOT included therein?
योग्य उत्तर: पर्याय ३ (भारताचा महाधिवक्ता)
स्पष्टीकरण:
भारतीय राज्यघटनेच्या दुसऱ्या परिशिष्टामध्ये (Second Schedule) वेतन, भत्ते आणि विशेषाधिकार समाविष्ट नसलेला पदाधिकारी ओळखायचा आहे:
१.
दुसऱ्या परिशिष्टातील संवैधानिक पदे:
•
दुसऱ्या परिशिष्टात खालील पदाधिकाऱ्यांचे मानधन, भत्ते व विशेषाधिकार नमूद आहेत:
१.
भारताचे राष्ट्रपती
२.
घटकराज्यांचे राज्यपाल
३.
लोकसभेचे अध्यक्ष व उपाध्यक्ष
४.
राज्यसभेचे सभापती व उपसभापती
५.
राज्य विधानसभेचे अध्यक्ष व उपाध्यक्ष (पर्याय १)
६.
राज्य विधानपरिषदेचे सभापती व उपसभापती (पर्याय २)
७.
सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश
८.
उच्च न्यायालयांचे न्यायाधीश
९.
भारताचे नियंत्रक व महालेखापरीक्षक - CAG (पर्याय ४).
२.
कोण समाविष्ट नाही?
•
भारताचा महान्यायवादी (Attorney General of India - कलम ७६) आणि घटकराज्याचा महाधिवक्ता (Advocate General of a State - कलम १६५) या दोघांचेही वेतन दुसऱ्या परिशिष्टात समाविष्ट नाही!
•
महाधिवक्त्याचे मानधन राज्यपाल ठरवतात, तर ॲटर्नी जनरलचे मानधन राष्ट्रपती ठरवतात.
त्यामुळे अचूक उत्तर पर्याय ३ (भारताचा महाधिवक्ता) आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
दुसऱ्या परिशिष्टात कोणाचे वेतन समाविष्ट नाही?
$\rightarrow$ Attorney General (महान्यायवादी), Advocate General (महाधिवक्ता), आणि पंतप्रधान/केंद्रीय मंत्री (मंत्र्यांचे वेतन संसदेच्या कायद्याने ठरते).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 3 (भारताचा महाधिवक्ता - Advocate General of a State)
Explanation:
The Second Schedule of the Constitution of India governs the salaries, allowances, and privileges of specific constitutional functionaries:
1.
Dignitaries Listed in the Second Schedule:
•
The President of India
•
Governors of States
•
Speaker and Deputy Speaker of the Lok Sabha
•
Chairman and Deputy Chairman of the Rajya Sabha
•
Speaker and Deputy Speaker of State Legislative Assemblies (Option 1)
•
Chairman and Deputy Chairman of State Legislative Councils (Option 2)
•
Judges of the Supreme Court
•
Judges of High Courts
•
Comptroller and Auditor General of India (CAG) (Option 4).
2.
Notable Exclusions:
•
Neither the Attorney General of India (Art 76) nor the Advocate General of a State (Art 165) is listed in the Second Schedule.
•
The Advocate General receives such remuneration as the Governor may determine.
Thus, Option 3 is the correct answer.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Crucial exclusions from the Second Schedule:
•
Attorney General for India
•
Advocate General of a State
•
Prime Minister and other Ministers