"पर्यावरणाचे संरक्षण व संवर्धन करणे आणि देशातील वने व वन्यजीवांचे रक्षण करणे यासाठी राज्य प्रयत्नशील राहील", अशी तरतूद भारतीय संविधानाच्या कोणत्या कलमात करण्यात आली आहे?
EN
"The State shall endeavour to protect and improve the environment and to safeguard the forests and wild life of the country", is provided under which Article of the Constitution?
योग्य उत्तर पर्याय (४) 'वरीलपैकी नाही (योग्य उत्तर: कलम ४८A)' आहे.
विश्लेषण:
१.
'पर्यावरण संरक्षण व संवर्धन आणि वने व वन्यजीवांचे रक्षण' हे मार्गदर्शक तत्त्व कलम ४८A (कलम ४८ क) मध्ये समाविष्ट आहे.
२.
हे कलम मूळ संविधानात नव्हते; ते ४२ व्या घटनादुरुस्ती कायदा, १९७६ द्वारे भाग IV मध्ये नव्याने जोडण्यात आले.
३.
या तत्त्वाच्या पूर्ततेसाठी संसदेने वन्यजीव (संरक्षण) कायदा १९७२, वन (संवर्धन) कायदा १९८० आणि पर्यावरण (संरक्षण) कायदा १९८६ संमत केले.
इतर पर्यायांचे स्पष्टीकरण:
•
कलम ४६: SC, ST व दुर्बल घटकांचे हितसंवर्धन.
•
कलम ४७: पोषणमान, राहणीमान व सार्वजनिक आरोग्य सुधारणे.
•
कलम ४८: कृषी व पशुसंवर्धनाची संघटना (कत्तलीस मनाई).
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
४२ व्या दुरुस्तीने पर्यावरणाचा समावेश दोन ठिकाणी केला: १) राज्यधोरणाचे मार्गदर्शक तत्त्व (कलम ४८A) आणि २) नागरिकांचे मूलभूत कर्तव्य (कलम ५१A(g)).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (4) 'None of the above (Correct answer: Article 48A)'.
Analysis:
1.
The provision to protect and improve the environment and safeguard forests and wildlife is enshrined in Article 48A.
2.
Article 48A was not present in the original Constitution; it was inserted by the 42nd Constitutional Amendment Act, 1976.
3.
Legislative milestones giving effect to this include the Wildlife (Protection) Act, 1972, Forest (Conservation) Act, 1980, and the Environment (Protection) Act, 1986.
Distractor Analysis:
•
Article 46: Promotion of educational and economic interests of SC, ST, and weaker sections.
•
Article 47: Duty of the State to raise nutrition and public health.
•
Article 48: Organization of agriculture and animal husbandry.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
The 42nd Amendment placed environmental protection simultaneously as a directive to the State (Article 48A) and as a Fundamental Duty of citizens (Article 51A(g)).