नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम, 1955 च्या कलम 2(ड ब) मध्ये अनुसूचित जाती या संज्ञेला संविधानाच्या अनुच्छेद ________ मध्ये त्यास नेमून दिलेला अर्थ आहे.
EN
Under Section 2(db) of the Protection of Civil Rights Act, 1955, the term "Scheduled Castes" has the meaning assigned to it in Article ________ of the Constitution.
1: 15(4)
2: 16(4)
3: 21
4: 366(24)
अचूक उत्तर: पर्याय (४) ३६६(२४)
सविस्तर कायदेशीर विश्लेषण:
नागरी हक्क संरक्षण अधिनियम, १९५५ (Protection of Civil Rights Act, 1955) च्या व्याख्या कलमानुसार:
१.
कलम २(ड ब) / 2(db) मधील तरतूद:
•
नागरी हक्क संरक्षण कायद्याच्या कलम २(db) नुसार, "अनुसूचित जाती" (Scheduled Castes) या संज्ञेला भारताच्या संविधानाच्या अनुच्छेद ३६६ च्या खंड (२४) मध्ये जो अर्थ दिलेला आहे, तोच अर्थ असेल.
२.
संविधानाचा संदर्भ:
•
अनुच्छेद ३६६(२४): अनुसूचित जाती म्हणजे अशा जाती, मूळ वंश किंवा जमाती किंवा अशा जाती, मूळ वंश वा जमातींमधील भाग किंवा गट ज्यांना संविधानाच्या अनुच्छेद ३४१ अन्वये या संविधानाच्या प्रयोजनांसाठी अनुसूचित जाती मानले गेले आहे.
•
इतर पर्याय: अनुच्छेद १५(४) व १६(४) हे सामाजिक/शैक्षणिकदृष्ट्या मागासवर्गांसाठी विशेष तरतुदी व आरक्षणाशी संबंधित आहेत, तर अनुच्छेद २१ हे जीवित व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचे संरक्षण आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: नागरी हक्क संरक्षण कायदा १९५५ मधील कलम २(db) नुसार 'अनुसूचित जाती'ची व्याख्या राज्यघटनेच्या कलम ३६६(२४) वरून घेतलेली आहे (राष्ट्रपतींद्वारे कलम ३४१ अन्वये अधिसूचित जाती).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (4) 366(24)
Detailed Legal Analysis:
Under the interpretation clause of the Protection of Civil Rights Act, 1955:
1.
Section 2(db) Provision:
•
Section 2(db) of the Act stipulates that "Scheduled Castes" has the meaning assigned to it in clause (24) of Article 366 of the Constitution.
2.
Constitutional Framework:
•
Article 366(24): Defines "Scheduled Castes" as such castes, races or tribes or parts of or groups within such castes, races or tribes as are deemed under Article 341 to be Scheduled Castes for the purposes of the Constitution.
•
Articles 15(4) and 16(4) provide for affirmative action and reservations, whereas Article 21 guarantees the right to life and personal liberty.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Under Section 2(db) of the Protection of Civil Rights Act, 1955, the statutory definition of Scheduled Castes directly cross-references Article 366(24) of the Indian Constitution.