'तकावी' अथवा 'तगाई' काय आहे?
EN
What is 'Takavi' or 'Tagai'?
अचूक उत्तर: पर्याय (२) कृषी कर्ज
प्रशासकीय व महसूल संज्ञेनुसार पर्याय (२) कृषी कर्ज (Agricultural Loan) हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (२) अचूक उत्तर: 'तकावी' किंवा 'तगाई' (Taccavi/Tagai Loan) हे दुष्काळ, अतिवृष्टी किंवा नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात शासनातर्फे शेतकऱ्यांना शेती सुधारणा, बी-बियाणे, खते खरेदी किंवा विहीर खोदण्यासाठी अत्यंत अल्प व्याजदराने दिले जाणारे कृषी कर्ज (Agricultural Advance/Loan) आहे.
•
भारतात मुघल काळापासून आणि ब्रिटिश काळात 'Land Improvement Loans Act, 1883' व 'Agriculturists' Loans Act, 1884' अन्वये महसूल प्रशासनाद्वारे (जिल्हाधिकारी व तहसीलदार) हे तगाई कर्ज वितरित केले जात असे.
•
पर्याय (१), (३) व (४): पाणी कर, जलसंधारण कर किंवा कालवा कर हे कर (Taxes/Cesses) आहेत, कर्ज (Loan) नव्हेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: तगाई / तकावी कर्ज:
•
स्वरूप: शेतकऱ्यांना शासकीय मदतीसाठी दिले जाणारे अल्पकालीन किंवा दीर्घकालीन कृषी कर्ज.
•
वितरण प्राधिकरण: महसूल विभाग (जिल्हाधिकारी / तहसीलदार).
•
ब्रिटिश कायदे: १८८३ (जमीन सुधारणा) व १८८४ (कृषी कर्ज कायदा).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (2) Agricultural loan
Based on revenue and agricultural administrative terminology, Option (2) Agricultural loan is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (2) is correct: 'Takavi' (or 'Tagai') refers to government loans granted to farmers during times of emergency, crop failure, flood, or drought, or for purchasing seeds, bullocks, and implementing land improvements.
•
Historically, Tagai loans were institutionalised during Mughal and British rule through the Land Improvement Loans Act of 1883 and the Agriculturists' Loans Act of 1884, administered by the District Collector and Tahsildar.
•
Options (1), (3), and (4): Water cess, water conservation tax, and canal tax are revenue levies/taxes, not loans.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Tagai / Taccavi:
•
Nature: Agricultural credit/loan sanctioned by the Government to cultivators in distress.
•
Administering Department: Revenue Department (Collector / Tahsildar).