सराव केंद्र ➔
सामान्य विज्ञान व तंत्रज्ञान MPSC Combine Group C Practice 2026 MEDIUM

एका पट्टी चुंबकाला (Bar Magnet) मध्यभागी तोडून त्याचे दोन समान तुकडे केले असता, निर्माण होणाऱ्या तुकड्यांच्या चुंबकीय गुणधर्मांविषयी खालीलपैकी कोणते विधान **सत्य** आहे?

EN When a bar magnet is broken into two equal pieces across its middle, which of the following statements is **true** regarding the magnetic properties of the resulting fragments?
A
प्रत्येक तुकड्यात फक्त एकच स्वतंत्र ध्रुव (उत्तर किंवा दक्षिण) शिल्लक राहील Each piece will possess only a single isolated pole (either North or South)
✓
प्रत्येक तुकडा हा स्वतंत्र पूर्ण चुंबक बनेल, ज्याला स्वतःचा एक उत्तर आणि एक दक्षिण ध्रुव असेल Each piece will become an independent complete magnet with its own North and South poles
✓ योग्य उत्तर (Correct Answer)
C
तुटल्यामुळे दोन्ही तुकडे आपले चुंबकत्व कायमस्वरूपी गमावून अचुंबकीय बनतील Both pieces will permanently lose their magnetism and become non-magnetic
D
फक्त एकच तुकडा चुंबक राहील आणि दुसरा तुकडा साधे लोखंड बनेल Only one piece will remain magnetic while the other will become ordinary iron
जाहिरात • ADVERTISEMENT
verified योग्य उत्तर: पर्याय (2) - सविस्तर स्पष्टीकरण

योग्य उत्तर पर्याय (२) आहे.

सविस्तर विश्लेषण:

• चुंबकीय द्विध्रुव स्वरूप (Magnetic Dipole Nature): चुंबकत्वाचे मूलभूत वैशिष्ट्य म्हणजे निसर्गात स्वतंत्र चुंबकीय एकध्रुव (Isolated Magnetic Monopole) अस्तित्वात नसतो.
• चुंबक कितीही लहान तुकड्यांमध्ये तोडला, तरी प्रत्येक तुकड्याच्या तुटलेल्या टोकावर विरुद्ध ध्रुव तात्काळ निर्माण होतो.
• त्यामुळे प्रत्येक तुकडा हा स्वतः एक परिपूर्ण चुंबक बनतो, ज्यामध्ये एक उत्तर ध्रुव आणि एक दक्षिण ध्रुव असतो.

पर्यायांचे विश्लेषण:

• पर्याय १ चुकीचा: एकल ध्रुव (Monopole) निसर्गात कधीही स्वतंत्रपणे अस्तित्वात असू शकत नाही.
• पर्याय ३ व ४ चुकीचे: चुंबक तोडल्याने चुंबकत्व नष्ट होत नाही, उलट दोन स्वतंत्र चुंबक तयार होतात.
💡 MPSC परीक्षा टीप परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट

गॉसचा चुंबकत्वाचा नियम (Gauss's Law for Magnetism): $\oint \vec{B} \cdot d\vec{A} = 0$. हे समीकरण सिद्ध करते की स्वतंत्र चुंबकीय एकध्रुव अस्तित्वात नसतो; चुंबक नेहमी द्विध्रुवाच्या (Dipole) स्वरूपातच असतो.

translate English Explanation / स्पष्टीकरण:

The correct answer is Option (2).

Detailed Analysis:

• Magnetic Dipole Nature: A fundamental law of magnetism states that isolated magnetic monopoles do not exist in nature.
• No matter how many times a magnet is cut or fractured, each fragment immediately establishes a complementary pole at the newly exposed end.
• Consequently, each individual piece becomes an independent, complete bar magnet possessing both a North and a South pole.

Distractor Analysis:

• Option 1 is incorrect: Single magnetic monopoles have never been observed.
• Options 3 and 4 are incorrect: Breaking a magnet does not destroy its molecular domain alignment; it merely divides the magnet into smaller complete dipoles.
💡 MPSC EXAM TIP High-Yield Exam Strategy Tip

Gauss's Law for Magnetism states $\oint \vec{B} \cdot d\vec{A} = 0$, mathematically confirming that magnetic monopoles do not exist and magnetic field lines always form closed loops.

जाहिरात • ADVERTISEMENT

📱 ५०,०००+ MPSC सराव प्रश्न व टेस्ट सिरीज मोफत!

MPSC गट-क, गट-ब आणि राज्यसेवा परीक्षेच्या सर्व मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिका (PYQs) थेट मोबाईलवर सोडवा.

Google Play वरून ॲप मिळवा 📲
📄 MPSC मागील वर्षांच्या अधिकृत प्रश्नपत्रिका व आन्सर की डाऊनलोड करा:

२००२ ते २०२६ पर्यंतच्या सर्व संयुक्त गट-ब, गट-क व राज्यसेवा प्रश्नपत्रिका PDF मोफत उपलब्ध.

सर्व प्रश्नपत्रिका PDF (Year Wise) → Combine Study Guide →