पुढीलपैकी कोणती पावसाचे पाणी साठवण (जलपुनर्भरण) करण्याची उद्दीष्टे आहेत ? अ) रस्त्यावरील पाण्याचा पुर टाळण्यासाठी ब) भूगर्भाची पाणी पातळी वाढविण्यासाठी क) भूगर्भातील पाण्याचे प्रदुषण कमी करण्यासाठी ड) पावसाच्या पाण्याचा अपक्षय व हास कमी करण्यासाठी पर्यायी उत्तरे:
EN
Which of the following are the objectives of rainwater harvesting (जलपुनर्भरण)?
(a) To avoid flooding of roads
(b) To raise the groundwater table
(c) To reduce groundwater contamination
(d) To reduce runoff loss
Alternative Options:
योग्य उत्तर: पर्याय ४ (वरीलपैकी सर्व)
स्पष्टीकरण:
•
पावसाचे पाणी साठवण / जलपुनर्भरण (Rainwater Harvesting) ची उद्दिष्टे:
•
(अ) रस्त्यांवरील पूर टाळणे: पावसाचे पाणी छतावरून किंवा पृष्ठभागावरून वाहून न जाता खड्ड्यांत जिरवल्याने नागरी रस्त्यांवर पाणी साचणे टळते.
•
(ब) भूजल पातळी वाढवणे: भूपृष्ठावरून वाहून जाणारे पाणी भूगर्भातील जलधरांमध्ये (Aquifers) सोडल्याने विहिरी व कूपनलिकांची पाणी पातळी वाढते.
•
(क) भूजल प्रदूषण कमी करणे: शुद्ध पावसाचे पाणी जमिनीत जिरल्याने भूजलातील क्षारांचे प्रमाण सौम्य होते (Dilution) आणि पाण्याची गुणवत्ता सुधारते.
•
(ड) अपधावाचा ऱ्हास रोखणे: पावसाच्या पाण्याचा अपव्यय व मृदेची धूप रोखून ते संरक्षित साठ्यात रूपांतरीत होते.
•
म्हणून वरील सर्व विधाने सत्य आहेत.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
•
तामिळनाडू हे भारतातील पहिले राज्य आहे ज्याने प्रत्येक इमारतीसाठी रेन वॉटर हार्वेस्टिंग (RWH) सक्तीचे केले (२००१).
•
छतावरील जलसंधारण (Rooftop Rainwater Harvesting): नागरी भागातील सर्वात प्रभावी भूजल पुनर्भरण पद्धत.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option 4 (All of the above)
Explanation:
•
Key Objectives of Rainwater Harvesting and Artificial Groundwater Recharge:
•
(a) Mitigate urban waterlogging: Channels stormwater away from paved streets into recharge pits.
•
(b) Augment aquifer storage: Replenishes overexploited groundwater reserves and raises the water table.
•
(c) Dilute groundwater contaminants: Infiltration of pure rainwater flushes aquifers and dilutes high concentrations of fluorides, nitrates, and salinity.
•
(d) Curb runoff wastage: Minimizes peak discharge and arrests topsoil erosion.
•
Therefore, all four represent valid objectives.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
•
Tamil Nadu became the first Indian state to make rainwater harvesting legally mandatory for all buildings (2001).
•
Rooftop rainwater harvesting is highly cost-effective in dense urban areas.