खालीलपैकी कोणती समिती स्थानिक स्वराज्य संस्थांशी (पंचायत राज) संबंधित नसून ती 'केंद्र-राज्य संबंधां'च्या (Centre-State Relations) पुनरावलोकनासाठी नेमण्यात आली होती?
EN
Which of the following committees was NOT related to Panchayati Raj, but was appointed to review 'Centre-State Relations'?
योग्य उत्तर पर्याय (२) 'राजमन्नार समिती (१९६९)' आहे.
विश्लेषण:
१.
राजमन्नार समिती: तमिळनाडूतील द्रमुक (DMK) सरकारने सप्टेंबर १९६९ मध्ये डॉ. पी. व्ही. राजमन्नार यांच्या अध्यक्षतेखाली केंद्र-राज्य संबंधांची तपासणी करण्यासाठी आणि राज्यांना स्वायत्तता मिळवून देण्यासाठी ३ सदस्यीय समिती नेमली होती.
२.
इतर समित्या पंचायती राज व्यवस्थेशी संबंधित आहेत:
•
बलवंतराय मेहता समिती (१९५७) - त्रिस्तरीय व्यवस्था.
•
अशोक मेहता समिती (१९७७) - द्विस्तरीय व्यवस्था.
•
जी. व्ही. के. राव समिती (१९८५) - 'मुळांविना गवत' (Grass without roots) टीका.
•
एल. एम. सिंघवी समिती (१९८६) - पंचायतींना घटनात्मक दर्जा देण्याची शिफारस.
•
थुंगन समिती (१९८८) - घटनात्मक संरक्षणाची शिफारस.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
केंद्र-राज्य संबंधांच्या प्रमुख समित्या: प्रशासकीय सुधारणा आयोग (१९६६), राजमन्नार समिती (१९६९), सरकारिया आयोग (१९८३) आणि पुंछी आयोग (२००७).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
The correct answer is Option (2) 'Rajamannar Committee (1969)'.
Analysis:
1.
The Rajamannar Committee was appointed by the DMK Government of Tamil Nadu in 1969 under the chairmanship of Dr. P.V. Rajamannar to examine Centre-State relations and suggest constitutional amendments for state autonomy.
2.
The other committees are seminal landmarks in the Panchayati Raj evolution:
•
Balwantrai Mehta Committee (1957) - 3-tier model
•
Ashok Mehta Committee (1977) - 2-tier model
•
G.V.K. Rao Committee (1985) - Decentralized planning ('grass without roots')
•
L.M. Singhvi Committee (1986) - Recommended constitutional status for Panchayats
•
P.K. Thungon Committee (1988) - Recommended constitutional recognition.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Key Centre-State Relations bodies: Rajamannar Committee (1969), Sarkaria Commission (1983), and Punchhi Commission (2007).