कोणते विधान बरोबर आहे ? अ. अवमूल्यन म्हणजे चलनाचे विनिमय मूल्य किंवा इतर देशाच्या चलनाच्या तुलनेत त्याची खरेदीशक्ती कमी करणे. ब. अवमूल्यनाचा मोठा फायदा म्हणजे आयात वाढणे.
EN
Which statement is correct ?A. Devaluation is the lowering of the exchange value of a currency or its purchasing power against the currency of another country.b. A major benefit of devaluation is an increase in imports.
योग्य उत्तर: पर्याय (1) फक्त अ बरोबर
सविस्तर स्पष्टीकरण:
1.
विधान अ बरोबर आहे:
•
अवमूल्यन (Devaluation): म्हणजे सरकारने किंवा मध्यवर्ती बँकेने अधिकृतपणे आपल्या देशाच्या चलनाचे परकीय चलनाच्या तुलनेत विनिमय मूल्य कमी करणे (घटवणे). यामुळे देशी चलनाची बाह्य खरेदीशक्ती कमी होते.
2.
विधान ब चुकीचे आहे:
•
चलनाचे अवमूल्यन केल्याने आयात महाग होते (Imports become expensive) आणि निर्यात स्वस्त व स्पर्धात्मक होते (Exports become cheaper).
•
त्यामुळे अवमूल्यनाचा मोठा फायदा हा निर्यात वाढणे (Increase in Exports) हा असतो, आयात वाढणे नव्हे. आयात महाग झाल्यामुळे आयात घटते आणि व्यापार तूट कमी होण्यास मदत होते.
त्यामुळे फक्त विधान अ बरोबर आहे.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
भारतात रुपयाचे अधिकृत अवमूल्यन तीन वेळा करण्यात आले:
१)
सप्टेंबर १९४९ (पंडित नेहरू काळ - जॉन मथाई अर्थमंत्री)
२)
जून १९६६ (इंदिरा गांधी काळ - सचिंद्र चौधरी अर्थमंत्री - ३६.५% अवमूल्यन)
३)
जुलै १९९१ (पी. व्ही. नरसिंह राव काळ - डॉ. मनमोहन सिंग अर्थमंत्री - दोन टप्प्यांत सुमारे १८-१९% अवमूल्यन).
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (1) Only A is correct
Detailed Explanation:
1.
Statement A is correct:
•
Devaluation is the deliberate, official downward adjustment of the value of a country's currency relative to another currency, group of currencies, or standard within a fixed exchange rate system.
2.
Statement B is incorrect:
•
Devaluation makes domestic products cheaper for foreign buyers, thereby boosting exports.
•
Conversely, it makes foreign goods more expensive in terms of domestic currency, which discourages/reduces imports. Therefore, the economic benefit of devaluation is export promotion, NOT an increase in imports.
Hence, only statement A is correct.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
Official devaluations of the Indian Rupee:
1.
1949: First devaluation (under Finance Minister John Mathai).
2.
1966: Second devaluation (by 36.5% under Sachindra Chaudhuri).
3.
1991: Two-step devaluation in July 1991 (under Dr. Manmohan Singh).