महाराष्ट्रातील पंचायत राज्याचा आकृतीबंध निश्चित करण्यासाठी सर्वात प्रथम कोणती कमिटी नेमली होती?
EN
Which was the first committee appointed to determine the structure of Panchayati Raj in Maharashtra?
अचूक उत्तर: पर्याय (३) वसंतराव नाईक
महाराष्ट्रातील पंचायत राज व्यवस्थेच्या कालक्रमानुसार पर्याय (३) वसंतराव नाईक समिती हे अचूक उत्तर आहे.
सविस्तर विश्लेषण:
•
पर्याय (३) अचूक उत्तर: संयुक्त महाराष्ट्राची स्थापना झाल्यानंतर १ मे १९६० नंतर महाराष्ट्रातील पंचायत राजचा आकृतीबंध निश्चित करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने २७ जून १९६० रोजी महसूल मंत्री वसंतराव नाईक यांच्या अध्यक्षतेखाली पहिली समिती नेमली. या समितीच्या अहवालावरून महाराष्ट्रात १ मे १९६२ रोजी त्रिस्तरीय पंचायत राज सुरू झाले.
•
पर्याय (१) चुकीचा: ल. ना. बोंगिरवार समिती ही २ एप्रिल १९७० रोजी पंचायत राजच्या मूल्यमापनासाठी नेमलेली दुसरी समिती होती.
•
पर्याय (२) चुकीचा: बाबुराव काळे समिती ही १९८० मध्ये नेमलेली समिती होती.
•
पर्याय (४) चुकीचा: प्राचार्य पी. बी. पाटील समिती ही जून १९८४ मध्ये नेमलेली समिती होती.
MPSC परीक्षा टीप
परीक्षेसाठी महत्त्वपूर्ण संकल्पना व शॉर्टकट
📌 MPSC परीक्षा टीप: महाराष्ट्रातील पंचायत राज समित्यांचा कालानुक्रम:
१.
वसंतराव नाईक समिती: १९६० (पहिली समिती - आकृतीबंध निश्चित केला).
२.
ल. ना. बोंगिरवार समिती: १९७० (मूल्यमापन समिती).
३.
बाबुराव काळे समिती: १९८०.
४.
प्राचार्य पी. बी. पाटील समिती: १९८४.
translate
English Explanation / स्पष्टीकरण:
Correct Answer: Option (3) Vasantrao Naik
In the institutional chronology of Maharashtra Panchayati Raj, Option (3) Vasantrao Naik is the correct answer.
Detailed Analysis:
•
Option (3) is correct: The Vasantrao Naik Committee (Committee on Democratic Decentralisation) appointed on 27 June 1960 was the very first committee constituted to formulate the institutional blueprint of Panchayati Raj in Maharashtra. Its recommendations gave birth to the Maharashtra Zilla Parishads and Panchayat Samitis Act, 1961.
•
Option (1) is incorrect: The L. N. Bongirwar Committee was the *second* evaluation committee appointed in April 1970.
•
Option (2) is incorrect: The Baburao Kale Committee was constituted in 1980.
•
Option (4) is incorrect: The Principal P. B. Patil Committee was appointed in 1984.
MPSC EXAM TIP
High-Yield Exam Strategy Tip
📌 MPSC Exam Tip: Chronological Order of Maharashtra Committees:
1.
Vasantrao Naik Committee (1960) - 1st Committee.
2.
L. N. Bongirwar Committee (1970) - 2nd Committee.
3.
Baburao Kale Committee (1980) - 3rd Committee.
4.
Principal P. B. Patil Committee (1984) - 4th Committee.